Kedilerde Kalça Displazisi

12.03.2022 Veteriner Hekim Tuğba Şenol


Kedilerde kalça dizplazisi, kalça eklemlerinin olması gerektiği gibi gelişmediği durumlarda ortaya çıkar. Zaman içerisinde meydana gelen bozulma sonunda kalça eklemlerinin fonksiyonunu kaybetmesine neden olur. Kalça eklemi top gibi yuvarlak ve yuvarlak yapının oturacağı boşluktan oluşur. Kalça eklemi doğru bir şekilde gelişmediğinde bu top ve boşluk birbirine tam geçmeyerek displaziye neden olur. Bu yazımızda kedilerde kalça displazisi hakkında merak edilen soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.

maine coon ırkı kedi

Kedilerde Kalça Displazisi Neden Olur?

Kedilerde kalça displazisi genetik ve çevresel faktörlerin bir araya gelişi ile ortaya çıkar. Kalça displazisi genetik olarak oldukça karmaşık bir modele sahiptir. Kalça displazisi olan kediler bu duruma neden olan genleri hem annesinden hem babasından alır. Ancak genler ebeveynlerden gelse de anne ve babada kalça displazisi meydana gelmemiş olabilir. Displaziye genetik yatkınlık, kısa sürede aşırı kilo alma, obezite, beslenme seviyeleri ve pelvik kas kütlesi gibi durumlar neden olabilir.

Kalça displazisi kedilerde görece nadir olarak ortaya çıkar ancak bazı kedi türlerinde displaziye neden olabilecek gen sayısı diğer türlere göre daha fazla olabilmektedir. Displazi safkan kedi türlerinde daha sık görülür. Ayrıca dişi kedilerde displazi görülme oranı, erkek kedilere göre çok daha fazladır. Maine Coon ya da İran gibi ağır kemikli türlerde diğer kedilere göre daha sık görülür ancak küçük kemikli kedilerde de ortaya çıkabilmektedir. Maine Coon ırkına mensup kedilerin yaklaşık olarak %18'inde kalça displazisi meydana gelmektedir.

halsiz yatan kedi

Kalça Displazisi Belirtileri

Kedilerde kalça displazisi belirtileri eklemin gevşekliğine, dokuda meydana gelen hasara ya da eklem iltihabına göre değişiklik gösterir. Ayrıca belirtiler zaman içerisinde giderek kötüleşir.

Erken evredeki displazi belirtileri arasında eklem gevşekliği ve bolluğu bulunur. Hastalık ilerlediğinde bu belirti yerini eklem dejenerasyonuna ve osteoartrite bırakır.

Genel olarak kalça displazisi olan kedilerde;

  • Hareketsizlik,
  • Ayağa kalkmada zorlanma,
  • Koşma, merdiven çıkma ya da zıplamaya karşı isteksizlik,
  • Topallayarak ya da zıplayarak yürüme,
  • Arka bacakların birbirine normalden yakın durması gibi belirtiler gözlemlenir.

Bunların dışında kalça eklemlerinde ağrı, eklem hareketliliğinde ve kalça eklemlerinin hareket mesafesinde düşüş, basen kaslarında kas kaybı ve omuz kaslarında genişleme de kalça displazisi belirtileri arasında yer alır. Kalça displazisi olan kediler kalçalarının üzerine vücut ağırlığı bindirmemek için genelde ön patilerine yüklenirler. Bu da ön tarafa daha fazla ağırlığın binmesine neden olarak omuz kaslarının gelişmesine ve zamanla büyümesine neden olur.

röntgeni çekilen kedi

Kalça Displazisi Tanısı Nasıl Konur?

Kedinizde topallama, kalçada ağrı ya da diğer kalça displazisi belirtilerini gördüğünüz takdirde vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurmanız gerekir. Veteriner hekim ilk olarak kedinin tıbbi geçmişi hakkında bilgi isteyecektir. Bu noktada onda gördüğünüz belirtileri eksiksiz olarak iletmeniz son derece önemlidir. Ayrıca varsa yakın zamanda yaşanan fiziksel travmaları da unutmamak gerekir. Eğer kedinin anne ya da babasında kalça displazisi varsa bunu da bildirmeniz tavsiye edilir.

Kedinin tıbbi geçmişi hakkındaki bilgiler alındıktan sonra fiziksel muayene yapılır. Veteriner hekimler genel olarak bu muayenede kedinin kalçalarında kas kütlesi kaybı ve ağrı olup olmadığını kontrol eder. Ek olarak kalçanın hareket alanı, eklemler arasında boşluk olup olmadığı ve hareket esnasında eklemlerden ses gelip gelmediği kontrol edilir. Eklemlerde iltihap oluşumunun kontrol edilmesi için de kan tahlili gerekebilmektedir.

Kalça röntgeni ile kesin tanı konulabilmektedir. Çekilen filmde kalçanın durumu ve eklem dejenerasyonu net olarak anlaşılabilmektedir. Röntgen görüntülemesi sayesinde kalça displazisi ile karıştırılabilecek kalçada anlık meydana gelen yaralanmalar, omurilik iltihabı ya da kemik hastalıkları elenerek kesin tanı konabilmektedir.

fiziksel muayenesi yapılan sakin kedi

Kedilerde Kalça Displazisi Tedavisi

"Kedilerde kalça çıkığı nasıl tedavi edilir?" sorusunun cevabı hastalığın durumuna göre değişmektedir. Diğer taraftan tedavi seçenekleri de oldukça kısıtlıdır. Genellikle hastalığın daha başlarında cerrahi olmayan tedaviler ile durum ortadan kaldırılabilir. Ancak eklem dejenerasyonunun fazla olduğu durumlarda ameliyat gerekmektedir.

Kalça displazisi genellikle günlük hayatta yapılan değişiklikler ile tedavi edilebilir. İlk olarak kedinin sağlıklı kilosunda olduğundan emin olunmalıdır. Kediyi fazla beslemekten kaçınmak ve düzenli fiziksel aktivite yaptırmak kalça kaslarının güçlenmesini sağlar. Gün içerisinde zıplamasını ve hareket etmesini sağlamak için kedinin mama ve su kabını masa ya da raf gibi yüksek bir yere koyabilirsiniz. Bununla beraber kedinin kalça eklemlerinin veteriner hekim önerisi ile hafif hareket ettirilmesi kas tutulmasının önlenmesine yardımcı olur.

Kediniz hareket esnasında ağrı çekiyorsa veteriner hekim anti inflamatuar ilaç verebilmektedir. Bu sayede eklemlerde gelen şişlikler tedavi edilebilmektedir. Kedinin daha rahat etmesini sağlamak için ağrı kesici ilaçlar da kullanılabilir. Eklemdeki bağ dokunun güçlendirilmesi için veteriner hekimler glukozamin ve kondroitin desteklerini de önerebilmektedir.

Günlük hayatta yapılan değişiklikler ve ilaç kullanımı ile kalça dizplazisi tedavi edilemediğinde ameliyat gerekmektedir. Kedilerde kalça displazisi için total kalça protezi ameliyatı ve eksizyon artroplastisi ameliyatı olarak iki seçenek bulunur. Total kalça protezi ameliyatında kalça eklemi çıkarılarak bunun yerine yapay eklem yerleştirilir. Eksizyon artroplastisinde de uyluk başı çıkarılır. Kaslar ise normal eklem görevini görmeye devam eder. Yara dokusu iyileştiğinde bölgede bir kemik bağlantısı kalmaz. Bu operasyon sonrasında her ne kadar küçük bir topallama olsa da kedi herhangi bir ağrı hissetmez. Ameliyattan sonra kediler normal aktivitelerine dönebilmektedir.