Tavşan Davranışları ve Anlamları

14.02.2024 Aysegül Tunçay


Minik boyutları ile tezat oluşturan güçlü karakterleriyle son yılların popüler evcil hayvanlarından olan tavşanlar, davranışları çözülmesi oldukça karmaşık canlılar sınıfında yer alıyor. Daha önce tavşan beslemeyenlerin çözmek için çaba harcaması gereken tavşan davranışları ve anlamları keşfedildiğinde, tavşanların daha mutlu ve konforlu bir yaşam sürmesi sağlanabiliyor. Bu yazımızda tavşanların vücut dilini okumaya yardımcı olacak önemli soruların yanıtlarını bulabilirsiniz. Tavşanlar mutlu olduklarında nasıl davranıyor? Tiz bir sesle bağırdıklarında ne anlaşılması gerekiyor? Acı çektiklerinde hangi davranışları sergiliyor? İşte detaylar...

koşan tavşan

Tavşan Davranışları ve Anlamları Nelerdir?

Tavşan davranışları ve anlamları, az önce de belirtildiği gibi, ilk kez tavşan sahiplenenler için anlamlandırması zor bir konu olabilir. Nitekim mutlu oldukları zaman sergiledikleri bazı davranışlar sıklıkla tedirginlikle ilişkilendirilebilmektedir. Tam tersi de mümkündür: Mutlu oldukları sanıldığı bir anda tavşanlar rahatsızlıklarını dile getiriyor olabiliyor.

Tekme Atma

Tavşan tekmesi son derece dikkat isteyen tavşan davranışları arasında yer alır. Son derece güçlü bacaklara sahip olan tavşanlar bulundukları durumdan rahatsız olduklarında ve/veya tutulmaktan hoşlanmadıklarında kaçmak için arka ayakları ile çok seri tekmeler atabilirler. Tavşan kişiden uzaklaşırken zemini tekmelemeye çalışıyorsa üzgün olduğu anlaşılabilir. Tutulurken tekme attıklarında zaman kaybetmeden, nazikçe yere bırakılmaları gerekir. Tutuldukları sırada çok sert tekmeler atarlarsa omurgalarını incitebilirler. Aynı zamanda tekmeleri onları tutan insanlara da ciddi zararlar verebilir.

oynayıp zıplayan tavşanlar

Zıplama

Tavşanlar mutlu ve heyecanlı olduklarında havaya sıçrayarak vücutlarını döndürebilirler. Bu hâlleri ile neşeli bir insanın havaya zıplayıp topuklarını birbirine vurduğu anlar oldukça benzerdir. Tavşanları tanımayan kişiler için bu davranış korktukları ve kaçtıkları şeklinde yorumlanabilse de mutluluğun simgesi olan zıplama, her tavşanın sergilemesi umut edilen başlıca davranışlardan biridir.

Arka Ayaklarını Yere Vurmak

Tavşanların çıkardığı gümbür gümbür tek ses, ayaklarını yere vurduklarında duyulur. Son derece güçlü bacaklara sahip olduklarından, arka ayaklarını yere vurduklarında insanları uykudan dahi uyandırabilirler. İlk bakışta memnun olduklarını düşündüren bu davranış, aslında tam tersi bir anlama sahiptir. Bu davranışın iki temel nedeni vardır: Tavşan bir tehlike sezmiştir ve tehlikenin kaynağını uyarmaya çalışıyordur ya da kızgın olduğunu ifade ediyordur. Ayakları yere vurma davranışı tek seferlik olabileceği gibi bazen birden çok kez tekrarlanabilir. Ayaklarını kesintisiz olarak yere vuruyorsa hâlihazırda onu korkutan ya da kızdıran bir unsur bulunur. Benzer bir durumda ortamın gözlemlenmesi, tavşanın korkusunun dindirilmesi gerekir.

yeri kazan tavşan

Kazma

Tavşanlar doğal ortamlarında kendilerine yuva yapmak için kazma eyleminde uzmanlaşırlar. Bu davranış içgüdüseldir. Tavşanlar kazma davranışlarını sergilerken pek de dikkatli olmadıklarından kimi zaman zeminin, halıların ve hatta insanların zarar görmesi söz konusu olabilir. Tavşanlar dikkat çekmek için kazma davranışını sergilediklerinde genellikle insanların ayaklarının ve ellerinin üzerinde kazma hareketi yapmayı tercih edebilirler.

Dişleme

Garip gelebilir ancak tavşanların dişlemesi genellikle agresif bir davranış değildir. Elbette sert ısırmalardan bahsetmiyoruz. Tavşanlar dişleri ile insanların canını yakmadan nazikçe ısırdıkları zaman bu davranışın farklı nedenleri olduğunun göz önünde bulundurulması gerekir. Tavşanlar insanların dikkatini çekmek, uyarmak ve hatta insanlara yardım etmek amaçlı bu davranışı sergileyebilirler. Dişleme davranışı sıklaşıyorsa, bu davranışın durdurulması gerekir.

Diş Gıcırdatma ve Mırıldama (Hırıldama)

Tavşanlar ve kediler arasında düşünüldüğünden fazla ortak nokta olabilir. Tavşanlar da tıpkı kediler gibi "mırlama" muadili bir ses çıkarırlar. Bu ses duyulmaya başlandığında dikkat edilirse sese hafiften bir diş gıcırdatmanın eşlik ettiği gözlemlenebilir. Bu esnada elinizi tavşanınızın kafasının üzerine koyarsanız mutluluğun ve hoşnutluğun yansıması olan hafif bir titreşim hissedebilirsiniz.

yuvada oturan beyaz tavşan

Yuva Yapma

Gebelik dönemindeki kedilerde de karşımıza çıkan bu davranış kısırlaştırılmamış dişi tavşanlarda sıklıkla görülür. Dişi tavşanlar çevrede bulunan çeşitli objeleri toplayabilirler, belirli alanları kazmaya çalışabilirler. Ayrıca hazırladıkları yuvanın ve yatağın daha konforlu olmasını sağlamak için vücutlarındaki tüyleri koparabilirler. Bazen bu davranış dişi tavşan gerçekten gebe kaldığında da görülür. Fakat yalancı gebelik her zaman önemli bir ihtimal olarak öne çıkar.

Objeleri Fırlatma

Tavşanlar oyuncaklarla oynamayı çok severler. Oyun esnasında oyuncakları fırlattıklarına da sıklıkla rastlanabilir. Oyuncakları ağızları ile tutabilirler, başlarının üzerine doğru elleri ile kaldırabilirler. Bu davranış oyuncu anlarının yansıması olarak yorumlanır. Fakat, bazı durumlarda, tavşanlar canları sıkıldığında ya da korktuklarında da objeleri fırlatabilirler. Çok küçük bir kafeste tutulduklarında yemlik ve suluklarını fırlatabildikleri bilinir. Tavşan Kafesi Nasıl Olmalı? içeriğimizde tavşanınızın mutlu ve konforlu yaşam sürmesi için temel gereklilikler hakkında bilgi bulabilirsiniz.

Çığlık Atma

Son derece duyarlı olunması gereken tavşan davranışlarından biri, tiz bir sesle atılan çığlıktır. Ne yazık ki ciddi bir sağlık sorununa işaret eden bu davranışla karşılaşıldığında zaman kaybetmeden veteriner hekimlerle iletişime geçilmeli, tavşan tıbbi tedavi için kliniklere götürülmelidir.

esneme hareketi yapan tavşan

Esneme

Ön ayaklarını uzatarak ve başını yukarı kaldırarak esneyen bir tavşan ya uyumak üzeredir ya da yeni uyanmıştır. Köpeklerden farklı olarak tavşanlar rahatsız hissettiklerinde ya da sinirlendiklerinde esnemezler.

Vücudu Kamburlaştırma

Vücutlarını kamburlaştıran tavşanların dikkatle gözlemlenmesi gerekir. Vücut kamburlaşınca tavşanlar son derece rahatsız görünebilir. Karın bölgelerinin yerle temasını engellemek adına ön patilerinin üzerinde yükselebilen tavşanlar sindirim sorunu yaşıyor olabilir. Tavşanınızı bu pozisyonda görüyorsanız dışkıladığından, su içtiğinden ve yemek yediğinden emin olmalısınız. Tavşanınız su içmiyor, yemek yemiyor ve tuvaletini yapmıyorsa zaman kaybetmeden veteriner hekime danışılması gerekir. Tavşanlar kendilerini temizleyen ve tüylerini yutan canlılardır. Kusamadıkları için yuttukları tüyler sindirim yollarını tıkayabilir. Bu durumda da az önce sayılan belirtilerle karşılaşılır. Dikkatli olmakta fayda vardır.

Burunla Dürtme

Tavşanlar son derece meraklı canlılardır. İnsanları, oyuncakları ya da objeleri burunları ile dürterek kendilerini çevreleyen dünyayı ya da spesifik olarak dürttükleri nesneyi keşfetmeye çalışabilirler. Kimi zaman insanların dikkatini çekmek için de bu davranışı sergileyebildikleri bilinir. Burunla dürtme genel olarak çok sert bir davranış değildir, ancak olması da mümkündür. Burnuyla çok sert şekilde sizi dürten bir tavşanınız varsa size yoldan çekilmenizi söylüyor olabilir. Hedeflerine ulaşmadıklarında bazı tavşanlar insanları dişlemeyi de tercih edebilir.

Çok Hızlı Koşmak

"The Bunny 500" olarak da bilinen bu davranışı sergileyen tavşanlar sanki kovalanıyorlarmış gibi çok ama çok hızlı koşarlar. Çok heyecanlı ve mutlu olduklarında sergiledikleri bu davranış tavşanın keyfinin yerinde olduğu anlamına gelir. Bu nedenle de tüm tavşan besleyenlerin izlemekten keyif aldıkları davranışlardan biridir.

yan yatan yavru tavşanlar

Yan Yatmak

Yan yatan bir tavşan görmek, ilk kez tavşan sahiplenenler için korkutucu bir deneyim olabilir. Ancak, özünde değildir. Tavşanlar bedenleri yan şekilde uyuduklarında ve hatta sırtüstü döndüklerinde güvende hissettiklerinin sinyallerini verirler. Tavşanlar çekingen bir doğaya sahip olduklarından onları yan yatarken görmek, tavşan besleyenler için muazzam ölçüde sevindirici bir deneyimdir.

Ayaklarını Sallayarak Uzaklaşmak

Tavşanınızı bir nedenle tutuyorsunuz ya da spesifik olarak örnekleyelim; tavşanınızın tırnaklarını kesmek için onu kucağınıza aldınız. Daha sonra yere bıraktınız ve tavşanınız zıplayıp ayaklarını sallayarak sizden uzaklaştı. Üzgünüz ama tavşanınız size çok kızmış olabilir. Benzer bir davranışı sergileyen tavşanlar bir süre insanları görmezden gelebilir. Çok fazla kızanlar ödül mamalarını dahi reddedebilir. Tavşanların kişiliklerini belirgin ölçüde ortaya koyan bu davranışın hangi durumlarda sergilendiğinin gözlemlenmesi ile tavşanların mutluluğu sürdürülebilir.


Aysegül Tunçay fotoğrafı
Aysegül Tunçay Tüm Yazıları

Uzun yıllardır sağlık, teknoloji, tekstil, kozmetik, evcil hayvan sağlığı ve ürünleri ile ilgili içerik üreten Ayşegül Tunçay Bilcen, sosyal medya yönetimi ve dijital pazarlama alanında da uzmanlaşmıştır. İçerik üretimi ve evcil hayvan bakımı ile ilgili deneyimleriyle Petlebi.com blog sayfasında 2020 yılından beri blog içeriği yazmaktadır.