Afgan Tazısı Köpeği Özellikleri, Bakımı ve Karakteri

Bir Afgan tazısını koşarken görme ayrıcalığına sahip olduysanız o uzun tüylerin altında ne kadar atletik bir köpek olduğunu fark etmişsinizdir. Evde oyun isteyen, yakınlarına sevgisini gösteren bu köpek, dışarıda hareket eden bir şeyi fark ettiğinde bütün dikkatini ona verebilir. 

Afgan tazısının özellikleri hakkında araştırma yaparken bağımsız karakterine de yakından bakmak gerekir. Birlikte kuracağınız ilişkiyi, eğitimden günlük gezintilere kadar bu karakter şekillendirir.

Afghan Hound adıyla da bilinen Afgan tazısının bakımı ise takviminizde düzenli yer ister. İpeksi tüylerinin dolaşmadan korunması emek gerektirir, hareket ihtiyacı da günlük planın önemli bir parçasıdır. Peki, bu tempolu ve kendine has köpekle aynı evi paylaşmak size uygun mu?

Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, veteriner hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Afgan tazısının bakım ve beslenme ihtiyaçları bireysel olarak değerlendirilmelidir. Irka ilişkin sağlık yatkınlıkları, her köpekte aynı sorunların görüleceği şeklinde genellenemez.

Afgan Tazısı Köpeği Genel Özellikleri

Afgan tazısının geçmişinde, Afganistan’ın engebeli arazilerinde yapılan avlar var. Avını görerek takip eden bu köpek, kayalık yamaçlarda hareket edebilecek güç ve çevikliğe sahip. Irkın tam olarak ne zaman ortaya çıktığı bilinmiyor. Büyük Britanya’ya ulaşması ise 1900’lü yılların başına dayanıyor. 

United Kennel Club (UKC) ırk standardına göre Afgan tazısının gövde uzunluğu ile omuz yüksekliğinin birbirine eşit olması beklenir. Derin göğsü, güçlü arka bacakları ve geniş patileri, uzun tüylerinin altında kalan atletik yapısını tamamlar. İdeal omuz yüksekliği erkeklerde yaklaşık 68,6 cm, dişilerde 63,5 cm olarak belirtilir. Bu boyutlardaki, iyi kondisyondaki erkekler yaklaşık 27 kg, dişiler ise 23 kg ağırlığında olur.

Farklı kaynaklarda orta- büyük veya büyük ırk köpekler arasında gösterilebilen Afgan tazısını tanımayı kolaylaştıran ayrıntılardan biri, ucunda halka veya kıvrım bulunan kuyruğudur. Uzun başı ve sarkık kulakları da görünümünün belirgin parçalarıdır. 

Tüyleri her bölgede aynı uzunlukta değildir. Başının üzerinde ve bacaklarında uzun, ipeksi tüyler bulunurken yetişkin köpeğin yüzünde ve sırtının üst bölümünde tüyler kısadır. Tüyleri farklı renklerde olabilir.

Afgan Tazısı Köpeği Karakteri ve Aile Yaşamına Uyumu

Afgan tazısının oyuncu tarafını görmek için onun güvendiği insanların yanında bulunmak gerekir. Ailesiyle hareketli oyunlara katılan bu köpek, yeni tanıştığı kişilerin yanında daha mesafeli davranabilir. American Kennel Club, ırkın yakınlarına duyduğu bağlılığa ve hassas karakterine dikkat çeker. 

Çocuklarla yaşamında ise oyun beklentilerinin uyuşması önemlidir. Afgan tazısı koşmayı ve kovalamaca oyunlarını sevebilir, ancak atılan oyuncağı tekrar tekrar geri getirmeye aynı ilgiyi göstermeyebilir. 

VCA Animal Hospitals’ın ırk profilinde de bağımsız tavırlarının çocuklarla oyun sırasında zaman zaman anlaşmazlık yaratabileceği belirtilir. Çocuğun, köpeğin oyuna ara vermesine izin vermesi ve uzun tüylerini çekmemesi gerekir. Özellikle küçük çocuklarla etkileşimler yetişkin gözetiminde sürdürülmeli, köpeğin rahatça dinlenebileceği bir alan bulunmalıdır.

Afgan Tazısı Köpeği Apartmanda veya Bahçeli Evde Beslenir mi?

Afgan tazısının boyu, mutfak tezgâhında bıraktığınız yemeğe ulaşmasına yetebilir. Onunla ev paylaşırken yiyecekleri nereye koyduğunuz bile günlük düzenin bir parçasına dönüşür. Apartmanda yaşayabilir ve hareket ihtiyacı karşılandığında evde sakin bir arkadaş olabilir. 

Vetstreet’in ırk profilinde de egzersiz sonrasında yumuşak bir yatağa veya koltuğa yerleşmekten hoşlandığı anlatılır. Bu yüzden apartmanda yaşamayı düşünüyorsanız, günlük gezintilere ve güvenli koşu fırsatlarına düzenli zaman ayırabilmeniz önemlidir.

Dikkat: Bahçede zaman geçiren bir Afgan tazısı için çit yüksekliği özellikle önemlidir. Bu ırk oldukça iyi sıçrayabildiğinden, Afgan tazısı için bahçe hazırlarken çitin üzerinden atlama ihtimali de düşünülmelidir. 

Afgan Tazısı Köpeği Eğitimi ve Sosyalleşme İhtiyacı

Afgan tazısı yeni bir hareketi çabuk öğrenip birkaç tekrar sonra ilgisini başka yere çevirebilir. Siz bir kez daha “otur” demeye hazırlanırken onun aklı oyuna kayabilir. Afgan tazısı eğitiminde kısa çalışmaların işe yaramasının nedenlerinden biri budur. İstenen davranışın hemen ardından verilen küçük bir köpek ödül maması, çalışmaya katılma isteğini artırabilir. 

Yavru Afgan tazısının sosyalleşmesinde de deneyimlerin nasıl yaşandığına dikkat edilir. Yeni biriyle karşılaştığında hemen yanına gitmesi beklenmeden, çevresini izleyebileceği zaman tanınabilir. Farklı seslere ve ortamlara kısa, sakin karşılaşmalarla alışması desteklenebilir. 

Afgan Tazısı Köpeği Bakımı, Tüy Yapısı ve Egzersiz İhtiyacı

Afgan tazısının tüy bakımı, haftada birkaç saatinizi alabilir. Tüy dökmesi görece az olmakla beraber ince telli kürkü kolayca dolaşabilir. Düzenli fırçalama ve tarama, düğümlerin sıkı keçelere dönüşmeden açılmasına yardımcı olur. Özellikle yavruluk tüylerinin değiştiği dönemde günlük tarama gerekebilir. 

Banyo planına kurutma süresini de eklemek gerekir. Uzun kürklü Afgan tazılarında uygun şampuanla yapılan yıkamanın ardından kürkün dikkatlice kurutulması, bakımın önemli bir aşamasıdır. Bu düzeni evde sürdürmek zorlaştığında ırkın tüy yapısını bilen bir köpek kuaföründen destek alınabilir.

Mama yerken kulak tüylerinin kaba girmesini azaltmak için kullanılan, kulakları geride tutan kumaş başlıklar da günlük yaşamı kolaylaştırabilir. Bakım sırasında kulak kepçelerinin altı kontrol edilmeli, kötü koku veya kızarıklık fark edildiğinde veteriner hekime danışılmalıdır.

Gezintilerde ise Afgan tazısının koşma isteğine zaman ayrılması tavsiye edilir. PDSA, yetişkinler için günde en az iki saatlik hareket önerir. Bu zaman, gün içine yayılan yürüyüşlerle uygun koşullardaki koşu ve oyunlara bölünebilir. Yavruların hareket planı gelişimlerine uygun, daha kısa etkinliklerle oluşturulmalıdır.

Afgan Tazısı Köpeği Beslenmesi

Dikkat: Mama kabını birkaç dakika içinde boşaltan bir Afgan tazısıyla yaşıyorsanız, yeme hızını da takip etmeniz gerekir. Yetişkinlerde günlük mamanın genellikle iki öğüne bölünmesi ve hızlı yiyen köpekler için yavaş yeme kabı kullanılması değerlendirilebilir. Özellikle bu derin göğüslü ırkta, tek seferde büyük miktarda mama tüketilmesinden kaçınılmalıdır.

Afgan tazısının beslenmesi, yaşam evresine uygun bir köpek maması üzerine kurulmalıdır. Yavru Afgan tazısı büyüme dönemine uygun mamayla beslenirken yetişkinliğe geçişte mama seçimi ve porsiyon yeniden değerlendirilir. Yaş dönemi değişimine bağlı mama seçiminde ve öğün planı oluşturulmasında köpeğin hareketliliği ve kilo değişimi takip edilir. Uzun tüylerinin altında kalan vücudunun elle değerlendirilmesi de kondisyon takibini kolaylaştırır.

Eğitimde verilen ödüller günlük kalori alımının doğal bir parçasıdır.  Sık çalışılan günlerde küçük ödül parçaları kullanılması, kalori hesabını kolaylaştırır. Tüyleri daha güzel görünsün diye takviye eklemeyi düşünüyorsanız, önce mevcut mamanın içeriği ve takviyeye ihtiyaç duyulup duyulmadığı veteriner hekimle değerlendirilmelidir.

Afgan Tazısı Köpeğinde Görülebilen Sağlık Sorunları

Afgan tazısının sağlık takibinde, anne ve babasının sağlık geçmişini bilmek değerlidir. Günlük yaşamda ise köpeğinizin alışılmış hareketliliğinde, solunumunda veya kilosunda fark ettiğiniz değişiklikleri veteriner hekiminizle paylaşmanız, değerlendirmeye yardımcı olur.

Şilotoraks

Şilotoraks, yağdan zengin lenf sıvısının akciğerlerin çevresindeki göğüs boşluğunda birikmesidir. Afgan tazılarında dikkat edilen sağlık sorunları arasında yer alır. 

Biriken sıvı, akciğerlerin yeterince genişlemesini engelleyerek nefes almayı zorlaştırabilir. Öksürük, iştahsızlık ve zamanla kilo kaybı görülebilir. Solunum güçlüğü fark edildiğinde acil veteriner hekim değerlendirmesi gerekir. 

Kalça Displazisi

Afgan tazılarında görülebilen ortopedik sorunlar arasında kalça displazisi de bulunur. Kalça ekleminin gelişimiyle ilişkili bu durum, bazı köpeklerde hareket sırasında zorlanma, topallama veya aktivite isteğinde azalmayla kendini gösterebilir. Özellikle yavru sahiplenirken anne ve babanın kalça sağlığına ilişkin değerlendirmelerini öğrenmek faydalıdır.

Katarakt ve Göz Sağlığı

Afgan tazılarında genç yaşlarda ortaya çıkabilen katarakt da dikkat edilen göz hastalıklarındandır. Göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi görmeyi etkileyebilir. Gözde bulanıklık, eşyalara çarpma veya çevrede hareket ederken tereddüt etme gibi değişiklikler fark edildiğinde veteriner hekim tarafından değerlendirme yapılmalıdır.

Mide Genişlemesi ve Dönmesi (GDV)

Afgan tazısının derin göğüs yapısı, mide genişlemesi ve dönmesi açısından dikkat gerektirir. Kusmaya çalıştığı hâlde bir şey çıkaramama, belirgin huzursuzluk veya karında şişlik görüldüğünde hemen veteriner kliniğine başvurulmalıdır. Karındaki şişlik başlangıçta kolay fark edilmeyebilir. Bu nedenle diğer belirtiler varken şişliğin belirginleşmesi beklenmemelidir.

Hipotiroidizm

Tiroit bezinin yeterli miktarda hormon üretememesidir. Köpeğin giderek daha isteksiz hareket etmesi, açıklanamayan kilo artışı ve tüylerde seyrelme gibi değişikliklerle ortaya çıkabilir. Afgan tazısında bu belirtiler fark edildiğinde muayene ve uygun kan testleriyle değerlendirme yapılır. 

Afgan Tazısı Köpeğinde Sahiplenme Öncesi Bilinmesi Gerekenler

Afgan tazısı sahiplendikten sonra tatil planlarınıza bir soru daha eklenir: “Ben yokken onunla kim ilgilenecek?” 

Ailesine bağlanan bu köpeğin bakımını başka birine devretmek, önceden hazırlık gerektirebilir. Bakım verecek kişiyle tanışması ve birlikte kısa zaman geçirmesi, siz uzaktayken alıştığı düzenin sürdürülmesini kolaylaştırabilir. İş saatleriniz değiştiğinde veya taşındığınızda günlük ihtiyaçlarını nasıl karşılayacağınızı da sahiplenmeden önce düşünmeniz faydalıdır.

Eve geldikten sonraki ilk haftalarda Afgan tazısının alışkanlıklarını tanımaya zaman ayırmanız gerekecektir. Ne zaman dinlenmek istediği, hangi oyunlara katıldığı ve yeni evindeki kurallara nasıl alıştığı birlikte yaşadıkça netleşir. Aile içinde görevlerin paylaşılması, yoğun günlerde bakımın aksamasını önler. Düzenli giderlerin yanında beklenmedik sağlık harcamaları için bütçede pay bırakılması da uzun vadeli hazırlığın bir parçasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Afgan tazısı evde çağrıldığında gelirken dışarıda neden aynı tepkiyi vermeyebilir?

Evde öğrenilen bir davranışın, dikkat dağıtıcıların arttığı dış ortamlarda da pekiştirilmesi gerekir. Afgan tazısının hareket eden hayvanlara yönelme isteği, size odaklanmasını zorlaştırabilir. Evde çağrınıza düzenli yanıt vermesi, çevrilmemiş bir alanda tasmasız gezdirilmesi için yeterli güvence oluşturmaz.

Evdeki kediyle anlaşan bir Afgan tazısı dışarıdaki kedileri kovalayabilir mi?

Evet. Afgan tazısı birlikte yaşadığı kediyi tanıyıp onunla uyum içinde olabilirken dışarıda koşan bir kedinin peşinden gitmek isteyebilir. Evdeki ilişkisini bütün kedilere genellemeden, dışarıdaki karşılaşmalar tasma kontrolü altında yönetilmelidir.

Afgan tazısının kalça kemiklerinin belirgin olması daha fazla beslenmesi gerektiği anlamına mı gelir?

Kalça kemiklerinin belirginliği, Afgan tazısının doğal vücut yapısının bir parçası olabilir. Beslenme yeterliliği değerlendirilirken kas yapısına, kaburgaların üzerindeki yağ örtüsüne ve zaman içindeki kilo değişimine bakılır. Yeni başlayan kilo kaybında veya kaslarda azalma fark edildiğinde veteriner hekim değerlendirmesi gerekir.

Afgan tazısı misafirlerin kendisine dokunmasını istemiyorsa nasıl davranılmalı?

Misafirler köpeğin kendilerine yaklaşmasını beklemeli, istemediğinde temas kurmaya çalışmamalıdır. Başını çevirdiğinde veya uzaklaştığında ona alan tanınmalı, sevilmek için tutulmamalıdır. Afgan tazısının isterse etkileşimden ayrılıp dinlenebileceği sakin bir yer bulunması, karşılaşmayı daha rahat geçirmesine yardımcı olabilir.

Afgan tazısı taranırken huzursuz oluyorsa ne yapılabilir?

Bakıma kısa tarama denemeleriyle başlanabilir ve köpek sakin kaldığında ödüllendirilebilir. Köpek rahat kaldıkça işlem aşamalı olarak uzatılabilir. Uzaklaşmaya çalıştığında ara verilmelidir. Özellikle önceden rahatça taranırken huzursuzlanmaya başladıysa deride hassasiyet veya çekiştiren keçeler açısından kontrol edilmesi gerekir. Ağrı şüphesinde veteriner hekime başvurulmalıdır.

Afgan tazısının anesteziye duyarlı olduğu doğru mu?

Afgan tazısının da bulunduğu tazı grubunda, bazı anestezi ilaçlarından sonra uyanma süresi uzayabilir. Anestezi planı kullanılan ilaca, köpeğin sağlık durumuna ve geçmiş anestezi deneyimlerine göre hazırlanır. İşlem öncesinde önceki reaksiyonların paylaşılması, işlem boyunca vücut sıcaklığının ve yaşamsal bulguların izlenmesi önemlidir.

Kaynaklar:

https://www.akc.org/dog-breeds/afghan-hound/

https://www.thesprucepets.com/afghan-hound-dog-breed-4178150

https://www.pdsa.org.uk/pet-help-and-advice/looking-after-your-pet/puppies-dogs/large-dogs/afghan-hound

https://www.vetstreet.com/dogs/afghan-hound

https://www.ukcdogs.com/afghan-hound

https://vcahospitals.com/know-your-pet/dog-breeds/afghan-hound