Kediler Neden Salya Akıtır ve Kedilerin Salya Akıtması Tehlikeli midir?

Kediler köpekler gibi salya akıtmaları ile meşhur canlılar değillerdir. Dolayısıyla olası bir salya akıtma senaryosu, ekstra dikkat gerektirir. Kedilerde salya akıntısı bazı durumlarda normal kabul edilebilse de yeni başlayan, belirgin şekilde artan veya sürekli hâle gelen salya akıntısı altta yatan bir sağlık sorununa işaret edebilir. 

Bu yazımızda kedilerin neden salya akıttığını, hangi durumlarda veteriner hekime başvurulması gerektiğini ve salya akıtan bir kedi için neler yapılabileceğini bulabilirsiniz.

Uyarı: Kedinizin daha önce salya akıtmıyor olması veya salya miktarının belirgin şekilde değişmesi, veteriner hekimle görüşmek için yeterli bir nedendir. Solunum güçlüğü, zehirlenme veya sıcak çarpması şüphesinde evde geçmesini beklemeden veteriner kliniğine başvurulmalıdır.

Kedilerde Normal Salya Akıntısı

Kediler özellikle sevildikleri zaman salya akıtabilirler. “Yavru kedi neden salya akıtır?” sorusunun yanıtı da salyanın hangi koşullarda görüldüğüne bağlıdır. Bazı yavru kediler rahatladıklarında ve mırladıklarında az miktarda salya akıtabilir. Bu davranış yetişkinlik döneminde de devam edebilir. Ancak yavru bir kedide yeni başlayan veya artan salya akıntısı, sadece yavruluk döneminde olduğundan normal kabul edilmemelidir.

Yavru kediler annelerini emmek istedikleri zaman süt salınımının fazlalaşması için annenin memelerine doğru yoğurma hareketi olarak da adlandırılan masaj hareketini yaparlar. Bu hareketin sonrasında yavrunun karnı doyar. Bu davranış anne ve yavru arasında kurulan bağı pekiştirirken aynı zamanda kedilerin rahatlatıcı ve memnun edici bir aktivite ile masaj hareketini bağdaştırmasına yol açar.

Kediler yetişkinlik dönemlerinde sahiplerine ya da çevrelerindeki olaylara karşı memnuniyet duygularını bu masaj hareketi ile gösterirler. Yoğurma sırasında görülen salya akıntısının, yavruluk dönemindeki emme davranışıyla bağlantılı olabileceği düşünülmektedir.

Kedilerde normal salya akıntılarından birisi de yemeklerini gördüklerinde meydana gelen akıntıdır. Kediler köpeklerden farklı olarak genellikle yemeklere karşı salya akıntısı ile tepki vermezler ama bu imkânsız değildir. Bazı kediler yiyecek beklentisi sırasında kısa süreli salya akıtabilir. Bu davranış uzun süredir aynı şekilde görülüyor, kısa sürüyor ve başka bir belirti eşlik etmiyorsa bireysel bir tepki olabilir. Yeni başlamışsa veya bulantı belirtileri eşlik ediyorsa veteriner hekim değerlendirmesi gerekir.

Stres ve korku kedilerde salya akıntısına neden olabilen geçici durumlardır. Yolculuğa çıkmak, veteriner hekime gitmek, fazla gürültülü ortamlarda bulunmak kediler için stresi ve korkuyu tetikler. Bu durumlarda kedilerde salya akıntısı ortaya çıkabilir. Ancak stres yaratan durum sona erdikten sonra salya akıntısı devam ediyorsa veya kediniz sık sık yoğun stres belirtileri gösteriyorsa veteriner hekime danışmak gerekir.

Kedilerde Anormal Salya Akıntısı

Kedinin salyasının sürekli akması bir sağlık sorununa işaret ediyor olabilir. Kedilerde anormal kabul edilen salya akıntısına neden olan durumlar çok çeşitlidir. Her durumun farklı şekilde gözlemlenmesi ve belirtilerinin incelenmesi gerekir.

Ağız ve Diş Sağlığı Sorunları

Ağızda tahriş ve ağrıya neden olan diş ve diş eti hastalıkları salya akıntısına yol açabilir. Kedinin salyası kötü kokulu ve kanlıysa diş ve diş eti hastalıklarından şüphelenilebilir.

Dişlerde renk değişimi veya diş etlerinde kızarıklık ve şişlik görülmesi, ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesini gerektirir. Kedilerin ağız ve diş sağlığı kontrolü yapılırken diş eti iltihabı, ağız ülseri, diş rezorpsiyonu, enfeksiyonlar ve tümör gibi sorunların da değerlendirilmesi ihmal edilmemelidir.

Zehirli Bitkiler ve Kimyasal Maddeler

Kediler zaman zaman meraktan bitkileri çiğneyebilir veya tüketebilirler. Lale, açelya ve krizantem gibi bazı bitkiler kediler için zehirlidir, kediler tarafından tüketildikleri zaman salya akıntısına ve farklı sağlık sorunlarına neden olabilirler.

Zehirlenmeye bağlı salya akıntısı, bitkiler dışındaki maddelerle temas sonrasında da görülebilir. Bazı temizlik ürünleri, böcek ve fare zehirleri veya ilaçlar kediler için zehirlenme riski taşır. Kedilere uygun olmayan bazı pire ve kene ürünlerine maruz kalmak da aşırı salya akıntısına neden olabilir.

Kedinizin zehirli bir maddeyi yaladığından, çiğnediğinden veya yuttuğundan şüpheleniyorsanız vakit kaybetmeden veteriner hekimle iletişime geçerek veteriner kliniğine başvurmalısınız.

Önemli: Zehirlenme şüphesinde veteriner hekiminizin açık yönlendirmesi olmadan kedinizi kusturmaya çalışmayın. Evde uygulanan kusturma yöntemleri bazı durumlarda ek zarara yol açabilir.

Mide Bulantısı

Mide ve bağırsak sorunları kedilerde bulantıya, buna bağlı olarak da salya artışına yol açabilir. Bazı paraziter hastalıklar da sindirim sistemi belirtileri oluşturabilir. Salya akıntısına kusma veya iştah azalması eşlik ediyorsa kedinin veteriner hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Yabancı Cisimler

Kediler oyun oynarken oyuncaklarını yutabilirler, yememeleri gereken nesneleri yemeye çalışabilirler ve bunlar ağızda veya yemek borusunda takılı kalabilir. Salya akıntısına öğürme veya ağza sık sık pati götürme eşlik etmesi, yabancı cisim olasılığını düşündürebilir. Böyle bir durumda kedinin veteriner hekim tarafından değerlendirilmesi ve yabancı cismin nasıl çıkarılacağına karar verilmesi gerekir.

Kedinizin ağzından bir iplik sarktığını görürseniz bunu çekmemelisiniz. İpliğin mide veya bağırsaklarda takılı kalan kısmı, çekildiğinde dokulara zarar verebilir.

Ağız Yaralanmaları ve Travma

Ağız içerisinde meydana gelen yaralanmalar da aşırı salya akıntısına neden olabilir. Elektrik kablosunu kemiren kedilerde ağız yanıkları, fiziksel travma yaşayan kedilerde ise çene yaralanmaları veya kırıkları salya akıntısına yol açabilir. Bu yaralanmaların bazıları dışarıdan bakıldığında görünmeyebilir.

Sıcak Çarpması

Çok sıcak bir ortamda bulunan kedilerde sıcak çarpmasına bağlı salya akıntısı görülebilir. Salya akıntısına hızlı veya güçlükle nefes alma ve ağzı açık soluma eşlik edebilir. Sıcak çarpması şüphesinde kedinin acilen veteriner hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Organ Hastalıkları

Özellikle yaşlı kedilerde karaciğer ve böbrek hastalıkları görülme sıklığı artış gösterebilir. Bu hastalıklarla ilişkili olarak salya akıntısı da görülebilir. Böbrek hastalığında bulantı veya ağızda oluşan ülserler salya artışıyla sonuçlanması. Bu hastalıkların erken teşhis edilmesi için düzenli veteriner hekim kontrollerinin aksatılmaması gerekir.

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

Kedilerde görülen üst solunum yolu enfeksiyonları hâlsizlik, ateş, burun akıntısı ve iştahsızlık gibi belirtilere ek olarak salya akıntısına da neden olabilir. Kedi calicivirus gibi bazı enfeksiyonlarda gelişebilen ağız ülserleri, ağrıya ve salya artışına neden olabilir.

Kediler Salya Akıtırsa Ne Yapılmalı?

PDSA, salya akıntısının nedenini değerlendirirken veteriner hekimin kedinin salya akıtma alışkanlıkları, sağlık geçmişi ve eşlik eden belirtiler hakkında bilgi isteyebileceğini belirtiyor. Bu görüşmeye hazırlık olarak akıntının ne zaman başladığını, hangi durumlarda görüldüğünü ve miktarında değişiklik olup olmadığını not edebilirsiniz. İştahında, davranışlarında veya solunumunda fark ettiğiniz değişiklikleri de aktarabilirsiniz.

Yakın zamanda verilen ilaçları, uygulanan pire ve kene ürünlerini ve kedinizin ulaşmış olabileceği bitki veya kimyasal maddeleri de veteriner hekiminize belirtmelisiniz.

Salya akıtan kedi için evde ilk yardımda nelere dikkat edilmeli?

Veteriner hekiminizden yönlendirme alırken ve kliniğe ulaşmaya hazırlanırken salya akıtan kedi için şu destekleyici adımları uygulayabilirsiniz:

• Kedinizi güvenli bir alanda tutabilirsiniz. Yavaş hareket ederek ve yumuşak bir sesle konuşarak gereksiz stresi azaltmaya çalışabilirsiniz.
• Şüpheli maddeye yeniden erişmesini engellemelisiniz. Ulaşabildiği bir bitki, ilaç veya kimyasal maddeyle temas ihtimali varsa kedinizi o maddeden uzaklaştırabilirsiniz. 
• Şüpheli maddenin ambalajının veya fotoğrafının muayeneye götürülmesi önemli. Ambalajı kolayca ulaşılabiliyorsa yanınıza alabilir, mümkün değilse fotoğrafını çekebilirsiniz. 
• Taşıma çantasının tabanını bir battaniyeyle destekleyebilirsiniz. Kedinizin tutulmaya karşı gösterdiği tepkiyi dikkate alarak gereksiz elle müdahaleyi azaltmalı, güvenli taşıma için veteriner hekiminizin yönlendirmesini izlemelisiniz.

Kedilerde Salya Akıntısında Ne Zaman Veteriner Hekime Başvurulmalı?

Cats Protection, kedide yeni başlayan, aşırı, sürekli veya kötü kokulu salya akıntısı görüldüğünde veteriner hekimle görüşülmesini öneriyor. Böyle bir değişiklik fark edildiğinde rutin kontrol tarihini beklemeden veteriner hekime başvurulmalıdır.

PetMD’nin de vurguladığı gibi kedi normal davranıyor görünse bile yeni başlayan veya artan salya akıntısının değerlendirmesi geciktirilmemelidir. Salya akıntısına iştahsızlık, kusma, saklanma veya alışılmadık davranışlar eşlik ediyorsa daha hızlı değerlendirme öneriliyor.

Hangi belirtiler acil değerlendirme gerektirir?

Aşağıdaki durumlarda acil şekilde veteriner kliniğine başvurun:

• Salya akıntısına solunum güçlüğü ve hâlsizliğin eşlik etmesi.
• Kedinin toksik bir madde yutmuş olabileceğinden şüphelenilmesi.
• Sıcak çarpması şüphesi bulunması.
• Kusma, ishal ve belirgin rahatsızlık görülmesi.

Sık Sorulan Sorular

Kedim reçete edilen ilacı içtikten sonra salya akıtıyor, tadından olabilir mi?

Olabilir. PetMD, kediler için uygun olan bazı sıvı ilaçların veya acı tabletlerin tatları nedeniyle salya artışına yol açabileceğini belirtiyor. Yine de ilaç sonrasında fark ettiğiniz değişikliği, ilacın adını ve verilen miktarı veteriner hekiminize aktarmalısınız.

Kedim uyurken salya akıtıyor, normal mi?

Bazı kedilerde uyku sırasında görülen az miktarda salya, rahatlamayla ilişkili olabilir. 
Daha önce görülmeyen veya miktarı artan bir akıntı, uyku sırasında ortaya çıktığı için normal kabul edilmemelidir.

Kedim arabada salya akıtıyor, korkudan mı yoksa mide bulantısından mı?

Her iki nedenle de olabilir. Yolculuk sırasında korku ve kaygı salyayı artırabilir, hareketle ilişkili bulantı da aynı belirtiye yol açabilir. Salya miktarına bakarak bu iki nedeni ayırmak pek mümkün değildir. 

Kedimin ağzında köpük var, zehirlenmiş olabilir mi?

Zehirlenme olasılığı değerlendirilmelidir, ağızda köpük görülmesinin farklı nedenleri de olabilir. The Spruce Pets, stres veya korku sırasında ağız çevresinde salya kabarcıkları görülebileceğini belirtiyor. Toksik maddeyle temas ihtimali varsa durum strese bağlanmadan acilen değerlendirilmelidir.

Salya akıntısının nedenini anlamak için kedime anestezi yapılması gerekir mi?

Gerekebilir. Bazı kedilerde ağız sorunlarının kesin tanısı için sedasyon veya anesteziye ihtiyaç duyulur. Diş temizliği ya da diş çekimi gerekiyorsa bu işlemler genel anestezi altında yapılır. Muayene ve işlem planını veteriner hekim belirler.

Kedilerde salya akıntısı antibiyotikle geçer mi?

Antibiyotik gerekliliği salya akıntısının nedenine bağlıdır. Bazı ağız enfeksiyonlarında veteriner hekim antibiyotik tedavisi planlayabilir. Salya akıntısı görülen her kedide antibiyotik kullanılması gerekmez ve ilaç seçimi muayene sonucuna göre yapılmalıdır. Kedilere antibiyotik yalnızca veteriner hekim reçetesiyle, veteriner hekimce belirlenen doz ve süre boyunca verilmelidir.

Kaynaklar:

https://www.petmd.com/cat/symptoms/why-my-cat-drooling

https://www.thesprucepets.com/cat-drooling-554028

https://www.pdsa.org.uk/pet-help-and-advice/pet-health-hub/symptoms/drooling-in-cats

https://www.cats.org.uk/cats-blog/why-does-my-cat-dribble

https://www.purina.co.uk/articles/cats/behaviour/understanding-cats/why-do-cats-dribble

https://www.webmd.com/pets/cats/drooling-in-cats

https://www.coalcreekanimalhospital.com/blog/why-is-my-cat-drooling-when-it-signals-dental-or-toxicity-issues/