Kuru Kedi Maması Seçerken İçerik Etiketinde Ne Okumalısınız?

Her kedi ebeveyni, kedisi için doğru kuru mamayı aldığından emin olmak ister. Tam bu noktada içinizden “tamam da, etikette ne yazması gerektiğinden nasıl emin olacağım” diye geçiriyor olabilirsiniz. Sizin için hislerinize tercüman olacak bir yazı hazırladık. 

Kedi maması etiketinde yazan içeriği doğru okumanın kedinizin sağlığı için neden önemli olduğuna ve etikette dikkat etmeniz gerekenlere gelin birlikte bakalım.

Kuru Kedi Maması Etiketi Nedir, Neden Önemlidir?

Kuru kedi mamaları, kediniz için lezzetli ve besleyici içeriklerin titizlikle paketlenmesi sonucu hazırlanır. Listede yer alan her değerinse mutlaka içerik etiketine yazılması gerekir. Peki ama, kuru kedi maması etiketinde yazan içeriği okumak neden bu kadar önemli? 

Çünkü paketin ön yüzünde sizin dikkatinizi çekmek için hazırlanmış bir tasarım yer alırken, arka yüzünde bulunan kedi maması etiketi kediniz için yaptığınız gerçek seçimleri resmeder. Kedi maması etiketini okumak, kedisinin sağlığından kendini sorumlu hisseden herkes için bir zorunluluk olarak değerlendirilmeli. 

Kısacası bir kuru mamanın gerçek kalitesini bize anlatan en güvenilir yol kedi maması etiketidir. Öyleyse etiketi doğru okumak için nelere dikkat edeceğimizi konuşma zamanımız geldi. 

İçerik Listesi Nasıl Okunur? İlk Sıradaki Maddeler Ne Anlama Gelir?

Kedi mamasının etiketinde yer alan içerik listesindeki malzemeler rastgele sıralanmaz. Belli bir mantıkta ve sıralamayla paylaşılması gerekir. Yani listenin ilk sıralarında gördüğünüz maddeler mamanın içeriğinde yer alan ana malzemelerdir. Kuru mama içindeki oranlar en ağırlıkta olandan en aza doğru sıralanır.

İlk 3 İçerik Neden Kritik?

Kuru kedi mamalarının etiket sıralamasında bulunan ilk içerikler, bize mamanın temelini işaret eder. İçeriğinde en yoğun oranda ve ağırlıkta bulunan malzemeler listenin ilk sıralarına yazılmak zorundadır. Yani kalitesini ele veren ilk üç içerik, kedi maması için her zaman en belirleyicidir. 

Eğer ilk üç maddede tavuk, hindi, somon veya kuzu eti gibi hayvansal proteinler yer alıyorsa, bu mamanın et bazlı bir içeriğe sahip olduğunu söyleyebiliriz. Ancak pirinç, mısır, buğday gibi tahıl türevleri yazılıysa karbonhidrat ağırlıklı bir mamayla karşı karşıyayız demektir.

“Et ve Hayvansal Türevler” Ne Demektir?

Kuru mama etiketlerinde yer alan en yaygın kedi maması içerik terimlerinden biri “Et ve Hayvansal Türevler” açıklamasıdır. Oldukça belirsiz bir ifade olarak karşımıza çıkan bu terim, kedi ebeveynlerini yanlış yönlendirmeye açıktır.

İçeriğinde ne eti olduğu yazmadığı, et mi sakatat mı olduğu belli olmadığı için şeffaflıktan fersah fersah uzaktadır. Kalitesi hakkında yeterli bilgiyi bize vermez. Bunun yerine bize içeriğindeki et oranının düşük olduğu için bu tarz bir söylem tercih edildiğini düşündürür. Güvenilir bir mama için etikette belirtilen et oranının net, anlaşılabilir ve ağırlığı ölçülebilir ifadelerle paylaşılmasını gerekir. 

Protein Kaynağı: Hayvansal mı, Bitkisel mi?

Kuru mama etiketlerinde dikkatimizi çekmesi gereken en önemli nokta kedi maması içeriğinde bulunan protein kaynağı olmalı. Hayvansal veya bitkisel protein kaynakları farklı besin değerlerine sahip olduğu için içerikteki protein oranından ziyade proteinin kaynağına bakmamız önemli. Bu konuda sıklıkla yaşanan kafa karışıklığını ortadan kaldırmak için önemli detaylara hemen göz atalım.

Hayvansal Protein Neden Daha Değerlidir?

Hayvansal protein kaynağının tavuk, hindi, somon veya kuzu eti gibi etikette açıkça belirtildiğinden emin olmak gerekiyor. Kediler zorunlu etobur oldukları için hayvansal protein kedi beslenmesinde en yüksek biyolojik değere sahiptir. Hayvansal protein kaynaklarında kedi beslenmesinde hayati önem taşıyan taurin doğal olarak bulunduğu için sağlığını doğal olarak desteklemiş olursunuz.

Kedi maması protein kaynağının doğadaki beslenme alışkanlıklarıyla uyuşan bir yapıda olmasının kedinize faydaları:

• Kolay sindirim
• Kas ve organ sağlığı için besleyici
• Bağışıklık sistemini destekleyici

Bitkisel Proteinler Ne Zaman Sorun Olur?

Kuru mama etiketinde protein oranlarına etki eden bitkisel protein kedi mamasında karşımıza mısır proteini, buğday gluteni ve soya proteini olarak çıkar. Bitkisel proteinlerin içeriğindeki protein miktarı yüksek gibi görünse de biyolojik açıdan değerlendirildiğinde kedilerin beslenme ihtiyaçlarını karşılayamaz. 

Özellikle mısır proteini kedi mamalarında sık tercih edilen bir protein kaynağı olarak karşımıza çıktığı için kediniz için hangi sorunlara yol açabileceğine bakmakta fayda var:

• Sindirim zorluğu
• Alerjik reaksiyonlar
• Fazla kilo alımı
• Düşük besin emilimi

Tahıl İçeriği: Her Tahıl Zararlı mı?

Kedi mamasının içeriğindeki “tahıllar sağlıksızdır” söylemi gerçekleri yansıtmaz. Yalnızca her tahılın zararlı olmadığını bilmeli ve hangi tahılların sindirimi desteklediğini öğrenmeliyiz. Bunun için mama seçiminde içerik etiketini okurken tahılın türünü, içerikteki oranını ve formülasyonunu sorgulayarak doğru kanıya varabilmek mümkün.

Tahıllı ve Tahılsız Kedi Mamaları Arasındaki Fark

Kuru mamaların içeriğinde yer alan tahıldaki karbonhidrat sayesinde kedinize ek bir enerji sağlar. Bu da özellikle aktif kediler için oldukça gerekli bir durumdur. Karbonhidrat hem enerji verir hem de bağırsak sağlığını iyileştirir. Hepsinden öte, kuru mamaların o minik kroket formunu elde edebilmek ve tüm içerikleri bir arada tutabilmek için bir üretim tekniği olarak nişastaya ihtiyaç duyulur. İşte tam bu noktada, ihtiyaç duyulan karbonhidratın ya da başka bir deyişle nişastanın tahıldan mı yoksa baklagilden mi alındığı değerlendirilebilir.

Tahıllı kedi maması etiketlerinde pirinç, mısır, buğday gibi nişasta kaynakları görebilirsiniz. Bu formülasyona sahip mamalar;

• Sindirimi içeriğindeki tahıl türüne bağlı olarak zorlayıcı olabilir.
• Daha uygun fiyatlı ve erişilebilirdir.

Tahılsız kedi maması etiketlerindeyse bezelye, patates, nohut ve mercimek gibi nişasta kaynaklarına rastlayabilirsiniz. Bu formülasyona sahip mamalar;

• Sindirimi içeriğindeki baklagil ya da sebzeye bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
• Çoğunlukla et ağırlıklı bir içeriğe sahip olabilir.

Hangi Tahıllar Kabul Edilebilir?

Kuru mamadaki tahıl söz konusu olduğunda; içeriğinde olup olmaması değil, hangi oranda formülize edildiği önemlidir.

Pirinçli kedi maması, tahıllı kuru mamalar arasında sindirim kolaylığı açısından en iyi seçeneklerden biridir. Seçim yaparken güvenebileceğiniz bir karbonhidrat türüdür.

• Düşük alerjen potansiyeli
• Dışkı kıvamını dengelemesi
• Bağırsak içinde daha kolay parçalanması
• Sindirim hassasiyeti olan kediler için güvenli

Mısır kedi maması ise, etiketi okuduğunuzda bir kez daha düşünmenizi gerektirecek sonuçlar doğurabilir. 

• Besin değeri açısından düşük bir karbonhidrattır.
• Alerjik yatkınlığı olan kediler için zorlayıcı olabilir.
• Mısır proteini olarak değerlendirilebileceği için protein oranını suni olarak yükseltebilir.
• Çoğunlukla ağırlığı artırma amacıyla tercih edilir.

Katkı Maddeleri ve Koruyucular: Hangileri Güvenli?

Kuru kedi mamalarının içeriğindeki katkı maddelerine nasıl güveneceğimizi konuşma zamanı geldi. Katkı maddeleri, mamanın tazeliğini koruyabilmek ve içeriğini zenginleştirmek amacıyla mamaların formülasyonunda önemli bir yer tutar. Buradaki önemli nokta, doğal ve yapay katkı maddelerini ayırt edebilmektir.

Doğal ve Yapay Koruyucular Arasındaki Fark

Bir kedi maması, raf ömrünü koruyabilmek için mutlaka bir koruyucu maddeye ihtiyaç duyar. Literatürde iki çeşit koruyucu vardır: doğal ve yapay koruyucular. Kedi maması koruyucu olmadığı bir durumda kısa sürede oksitlenip, bozulacaktır.

Doğal koruyucu kedi maması, içerikteki yağın bozulmasını önleyebilmek amacıyla iyi formüle edilmelidir ve aşağıdakileri içerebilir:

• E Vitamini (Tokoferoller)
• Biberiye özü (Rosemary extract)
• C Vitamini

Yapay koruyucularda ise Avrupa gıda güvenliği otoriteleri tarafından onaylanmış ve kabul görmüş olduğuna işaret eden bir kimlik kartı olan “E kodu/numarası” olduğuna dikkat etmek gerekir. Bu kod, koruyucu maddenin uzmanlar tarafından test edilmiş ve belli sınırlar içinde güvenilirliği kabul edilmiş anlamına gelir.

Taurin, çinko, demir gibi yapay koruyucu maddeler mamanın besin değerini zenginleştirmek için tercih edilir. İçerik etiketinde BHA ve BHT koruyucu bir madde gördüğünüzde mamanın güvenilirliğini sorgulamanızı öneririz.

Renklendirici ve Aroma Vericiler Gerekli mi?

Doğal beslenme alışkanlıklarına ve avlanma içgüdülerine bakacak olursak; kediler mamalarını şekil ya da renklerine göre değil, kokularına göre seçerler. Renklendirici kedi maması için bu nedenle gerekli değildir ve seçim yaparken bu durum mutlaka sorgulanmalıdır. 

Aynı durum aroma verici kedi maması için de geçerli. Bir mama içeriğindeki et ve yağlar sebebiyle, kediniz için yeterince ilgi çekici olacaktır. Etikette aroma vericiler ile karşılaşıyorsanız, burada düşünülmesi gereken en önemli konu mama kalitesinin ve mamanın doğal kokusunun yetersizliği olmalıdır. 

Analiz Değerleri: Protein, Yağ, Lif ve Kül Ne Anlatır?

Kuru mama etiketinde yer alan analiz değerleri, mamanın formülasyonuna dair gerçekleri bize anlatır. Analitik bileşenler tablosu, mamadaki protein, yağ, lif ve mineral olduğunu gösterir. İçerik etiketinde bulunan analitik bileşenlerin bize neler söylediğine gelin birlikte bakalım.

Ham Protein ve Ham Yağ Oranları Nasıl Yorumlanır?

Ham protein, bir kuru mamanın analitik bileşenler tablosundaki en temel göstergedir; ancak tek başına değerlendirilmesiyle kaliteyi doğrulayamaz. Bunun için protein kaynağının ne olduğu ve içerikte ne oranda bulunduğu önemlidir. %30 ve üzeri oranda bulunan ham protein kedi maması için idealdir.

Ham yağ oranı kedi için enerji kaynağı anlamına gelir. Kedinizin genel kondisyonu, sağlıklı bir deri, parlak tüyler için çok önemlidir. Burada dikkat etmeniz gereken tarafsa ham yağ oranının yüzdesidir. Fazlası obeziteye, azı ise tüy kalitesini düşürür. %14-20 oranında ham yağ bulunması kediniz için en dengeli seçimdir.

Ham Kül Nedir, Yüksek Olması Ne Anlama Gelir?

Ham kül, kedi maması içerik etiketlerinde sıklıkla yanlış değerlendirilen terimlerden biridir. Oysa ki mamanın yakıldıktan sonra açığa çıkan kalsiyum, fosfor, magnezyum ve çinko gibi minerallerini ifade eder. %6-8’lik bir mineral oranı kedi maması için idealdir.

Taurin, Vitamin ve Mineraller Etikette Nasıl Yer Alır?

Kedinizin genel sağlığını etkileyen bileşenler, etikette gördüğümüzde direkt göze çarpmalı. Taurin, vitamin ve minerallerin analiz tablosundaki miktarı, kedinize özgü hayati bileşenlerin dengelenip dengelenmediğini gösterir.

Taurin Neden Mutlaka Olmalı?

Taurin kedi beslenmesinde olmazsa olmaz bir aminoasit bileşenidir. Kalitesi yüksek bir kedi maması taurin içeriğini mutlaka içerik etiketinde açıkça belirtir. 

Kedinizin kalp, göz, bağışıklık ve sinir sistemi sağlığı için arka planda çalışan bir bakım ekibi gibi çalışır. Bugün kediler; vahşi atalarının metabolizmalarına sahip olsalar da, yalnızca etle beslenmedikleri için dışarıdan bir taurin desteğine ihtiyaç duyar. Taurin eksikliğinde kalp kası problemleri, görme bozuklukları, bağışıklıkta düşüş ve üreme sorunları yaşanabilir.

Vitamin ve Mineral Dengesinin Önemi

Kuru kedi mamalarının analitik bileşen tablosuna baktığımızda mikro besin desteği yani vitamin ve mineral dengesinden de emin olmakta fayda var. 

Vitaminli kedi maması kedinizin bağışıklığını, kemik sağlığını, sinir sistemini ve metabolizmasını destekler:

• Görme ve bağışıklık desteği için “A Vitamini” 😻
• Kemik sağlığı için “D Vitamini” 🦴
• Antioksidan desteği için “E Vitamini” 💝
• Bağışıklık ve kan sağlığı için “Çinko ve Demir” 🐈

Bununla birlikte doğru mineral dengesi kedi sağlığı için oldukça önemlidir. Eksikliği de fazlası gibi kedinizin sağlığını riske atabilir. Mineral bileşenlerinin mamanın içeriğinde açıkça belirtildiğini okuduğumuzda dengeli bir formülasyona sahip olduğunu düşünebiliriz.

Yaş, Kısırlaştırma ve Özel İhtiyaçlara Göre Etiket Okuma

Kedinizin kendine has kimliği ve ihtiyaçları, seçeceğiniz mamada belirleyici unsur olarak öne çıkmalıdır. Güvenilir bir marka ya da arkadaşınızın kedisinin sevdiği bir mama olması, her zaman sizin kediniz için doğru mama olduğunun göstergesi olamaz. Çünkü her kedinin metabolizmasında, hormonal durumunda ve fiziksel ihtiyaçlarında farklılıklar görülebilir. Bu durumda tek tip mama her kediye uygun olmayacaktır.

Kısırlaştırılmış Kediler İçin Etiket Detayları

Kısırlaştırmanın ardından kediler için metabolizmanın yavaşlaması ve bununla paralel olarak iştahın artması söz konusudur. Bu da obeziteye yatkınlık ve idrar yolu rahatsızlıklarına sebep olabilecek durumlar ortaya çıkarabilir. Kısır kedi maması içeriği düşük yağ oranına, magnezyum ve fosfor gibi mineral seviyesinde dengeye ve yüksek kaliteli hayvansal proteine sahiptir. Kalori kontrolü yapabilmeyi sağlar.

Kısırlaştırılmış kediniz için seçtiğiniz kuru mamanın etiketinde olmazsa olmazlara birlikte bakalım:

• Düşük yağlı kedi maması ibaresi ve/veya %12-15 arasında bir yağ oranı
• Ham kül oranının %8 altında olması
• İdrar yolu sağlığını destekleyen mineral dengesi
• Taurin miktarı
• Yavru ve Yaşlı Kedilerde Nelere Bakılmalı?

Kedinizin ihtiyaçları yaşıyla birlikte değişkenlik göstermeye başlayacaktır. Yavru kedilerin alması gereken besin değerleri, harcadıkları yoğun enerji ve gelişim ihtiyaçlarına bağlıdır. Yaşlı kediler içinse durum biraz daha genel sağlığı korumak ve varsa olan sağlık sorunlarına özel bir beslenmeye geçmek üzerinedir. Kedinizin yaşı ilerledikçe etiketi okuma alışkanlıklarınız da değişmeli.

Yavru kedi maması etiketi %35 ve üzeri yüksek protein değeri, yüksek yağ oranı, zengin vitamin ve mineral değerleri, beyin ve göz sağlığı gelişimi için DHA ve omega yağ asitleri bilgilerini detaylıca içermelidir. 

Yaşı dolayısıyla metabolizması yavaşlayan kediniz için böbrek ve eklem rahatsızlıkları riski artar. Yaşlı kedi maması içeriği de istenmeyen durumlara karşı kedinizi koruma altına alabilmeniz için özenle formüle edilmelidir. Glukozamin ve kondrotin gibi eklem destekleri, daha düşük fosfor ve kül oranı, orta düzeyde ama yüksek kalitede protein ve sindirimi kolay bileşenler barındırmalıdır.

Kuru Kedi Maması Etiketinde Şüphe Uyandıran İfadeler

Kuru kedi maması etiketi uyarılar listesinde dikkatinizi çekmek istediğimiz bazı kullanımlar var. Eğer mamanın içeriğinde gizlenmek istenen bir koruyucu, açıkça belirtilmeyen bir oran veya belirsiz içerik kedi maması etiketi okuyorsanız alarm zilleri çalmaya başlasın. Böyle bir durumda belirsizlik artıyorsa, güven azalmalı!

Peki ya etikette şüphe uyandıracak ifadeler neler mi:

• Et ve hayvansal türevler
• Tahıllar / Tahıl ürünleri
• Bitkisel protein özleri
• “Hayvansal yağ” veya “Bitkisel yağ” 
• Aroma vericiler ve renklendiriciler
• Mamanın içeriğindeki oranların yüzdelerinin yazılmaması
• İçerik listesinin başlarında mısır, buğday, pirinç yazması

Etiket Okumak Tek Başına Yeterli mi?

“Kedi maması nasıl seçilir” sorusuna yanıt verebilmek adına, bildiğimiz tüm detayları sizinle paylaştık. Çünkü doğru kedi maması seçimi etiketi okuyabilmekle değil, mamanın içeriğindeki bileşenlerinin kedinizin ihtiyaçlarını karşılıyor olmasıyla mümkün olabilir. Bu nedenle yalnızca içerik etiketini okuyup karar vermek çok sağlıklı sonuçlar vermeyecektir. 

Burada önemli olan bilinçli bir şekilde bu seçimi yapabilmektir. Peki nedir bu bilinçli adımlar?

• İçerik etiketindeki liste okunmalı
• Analiz değerleri yorumlanmalı
• Kedinizin yaşı, kilosu ve sağlık durumu düşünülmeli
• Mamayı verdikten sonra kedinizi gözlemlemeli

Sizlere bu konuda adım adım rehberlik edecek olursak, etiket okumak tek başına yeterli gelmez. Doğru mama karşımıza ancak bilgiyle eylemin bir araya gelebilmesiyle çıkacaktır.

Kaynaklar:

https://www.petfoodinstitute.org/cat-nutrition/
https://wagwalking.com/wellness/how-to-read-cat-food-labels
https://mycatjournal.com/why-is-taurine-added-to-cat-food/
https://www.pawster.com/cat-food-101/
https://www.oldtroypikevetclinic.com/articles/885381-cat-food-labels-what-nutritional-facts-and-ingredients-to-look-for