Kuşlarda Yaygın Görülen Gaga Sorunları

01.08.2022 Aysegül Tunçay


Gaga sorunları kuşlar arasında oldukça yaygın bir şekilde görülmektedir. Üstelik bazı problemler günlük aktivitelerin yerine getirilmesini zorlaştırarak kuşların yaşam kaliteleri üzerinde olumsuz etkiye neden olur. Yeme, tırmanma ya da oyuncaklarla oynama gibi basit işlevleri bile yerine getirmekte zorlanabilirler. Gaga problemleri aynı zamanda kuşlar için oldukça ağrılı da olabilmektedir. Neyse ki gaga problemlerinin önemli bir kısmı önlenebilir. Kötü beslenme, çeşitli hastalıklar ya da travmaya bağlı olarak farklı gaga sorunları ortaya çıkabilir. Gaga sorunlarına yol açan yaygın problemler hakkında bilgi sahibi olmak, problemin önlenebilmesi için son derece önemlidir.

En yaygın görülen gaga sorunları kuşun gagasında anormal değişikliklere yol açan sorunlardır. Kuşlar gagalarını adeta bir ikincil organ gibi kullanırlar. Ayrıca gaga kuşların beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle gaga problemleri beslenmeyi de olumsuz etkilemektedir. Gaga problemleri muhabbet kuşlarından macaw papağanlarına kadar tüm kuş türlerinde görülebilmektedir.

tahta çubuk üzerinde duran kuş

Sık Görülen Gaga Problemleri

Kuşlarda farklı gaga sorunları görülebilmektedir. Bu problemler basit bir görünüş probleminden ağrılı ve ciddi problemlerine kadar değişiklik göstermektedir.

  • Gagada oyuk meydana gelmesi
  • Soyulma
  • Pullanma
  • Renk değişimi
  • Yumuşama
  • Çatlaklar
  • Kırılma
  • Aşırı büyüme
  • Şekil bozukluğu
  • Kitle oluşumu

Oyuk Oluşumu

Kuşun gagasının yüzeyinin pürüzsüz olması gerekmektedir. Kuşun gagasının yüzeyinde oyukların meydana gelmesi bir problemin belirtisidir. Oyuklar kırılmaya yol açabilir, beslenmeyi zorlaştırabilir ya da tıkanarak enfeksiyona neden olabilir.

Soyulma ve Pullanma

Kuşların gagaları aynı insanların tırnakları gibi keratinden oluşmaktadır ve bu nedenle zamanla büyümeye devam ederler. Bazen bu büyüme sürecinde farklı katmanların ve hafif pullanmanın görülmesi normaldir ancak çok miktarda soyulma anormal bir durumdur. Eğer kuşunuzun gagası düzenli olarak soyuluyorsa ya da pullanmaya bağlı dökülüyorsa bu bir sağlık sorununun göstergesidir.

Renk Değişimi

Bazı kuşlar açık renkli gagalara sahiptir. Bazılarının gagası ise daha koyudur. Gagada meydana gelen problemler renk değişimine yol açabilmektedir. Renk değişimi gaganın bir kısmında meydana gelebildiği gibi tamamında da görülebilmektedir.

Yumuşama

Bazı kuşlar gagalarıyla tutunabilir, tırmanabilir hatta kabuklu tohumları ya da yemişleri kırabilir. Gaganın yumuşamaması gerekmektedir. Aksi takdirde en ufak bir darbede bükülebilir. Ayrıca yumuşayan bölgelerde oyukların görülme riski çok daha fazladır.

Çatlaklar

Gagalar oldukça güçlü yapılardır. Kolay bir şekilde kırılmazlar ya da hasar almazlar ancak bazen çatlayabilirler. Çatlaklar bir yaralanma ya da gaganın yumuşaması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Sağlıklı bir gagada hiçbir şekilde çatlak olmaması gerekir. Çatlaklar tedavi edilmediğinde ve zaman içerisinde ilerlediğinde kırılmalara yol açmaktadır.

Dökülme

Gagada bir miktar dökülme meydana gelmesi normaldir. Gaga büyümeye devam ettikçe yaşlanan kısımlar dökülebilir. Ancak dökülmenin fazla olması ya da dökülen parçaların büyük olması bir gaga probleminin olduğunun göstergesidir.

Aşırı Büyüme

Kuşların gagalarının büyümesi durmaz. Bu nedenle doğal bir dökülme meydana gelmediğinde gagada aşırı büyüme görülür. Aşırı büyüme gaganın hem ucunda hem de başa bağlandığı bölgede olabilmektedir. Özellikle uç kısmın aşırı büyümesi kırılma riskini artırmaktadır. Gaganın aşırı büyümesi kuşta beslenme problemine yol açar. Ayrıca kuşlar gagalarıyla tutunamaz ya da oyuncaklarını oynayamaz. Her ne kadar gaganın aşırı büyümesi kuş için ağrıya yol açan bir durum olmasa da mutlaka tedavi edilmesi gerekmektedir.

Şekil Bozukluğu

Farklı kuş türlerinin farklı gaga şekilleri vardır. Kuşlarda bazen gaga büyürken aynı zamanda şekli de değişebilmektedir. Aşırı bir travma gaganın büyüme şeklini bozabilmektedir. Ayrıca bazı hastalıklar da gagada şekil bozukluğuna yol açabilir.

Kitle Oluşumu

Gagada kitle oluşumu diğerleri kadar yaygın görülen bir rahatsızlık değildir. Kitle genelde melanoma ya da skuamöz hücre karsinomu sonucunda ortaya çıkar. Çok ciddi bir rahatsızlıktır ve mutlaka veteriner muayenesine götürülmelidir.

meyve yiyen papağan

Gaga Sorunlarının Nedenleri Nelerdir?

Kuşlarda gaga sorunları çok kolay bir şekilde meydana gelebilmektedir. Ancak benzer olarak çok kolay bir şekilde de önlenebilmektedir. Gaga sorunlarına yol açan belli başlı sağlık problemleri bulunmaktadır.

  • Enfeksiyon
  • Yaralanma
  • Kanser
  • Yetersiz beslenme
  • Karaciğer hastalıkları
  • Çiğneme oyuncağının bulunmaması

Her ne kadar oyuncak olarak isimlendirilseler de çiğneme oyuncakları kuşlarda gaga sağlığı için çok önemlidirler. Bu oyuncaklar gaganın keskin kalmasını sağlarken aynı zamanda aşırı büyümesinin önüne geçmektedir. Kuşlar için çiğneme oyuncaklarını buradan inceleyebilirsiniz.

gagaları birbirine geçmiş muhabbet kuşları

Gaga Sorunları Nasıl Giderilir?

Kuşlarda gaga sorunları oldukça kolay bir şekilde fark edilebilmektedir. Bu noktada önemli olan problemin altında yatan sağlık sorununun teşhisinin yapılabilmesidir. Bunun için genellikle fiziksel muayene gerekir. Bazen gagadan örnek alınmaktadır. Kuşun karaciğerinde bir sorun olmadığından emin olmak için kan tahlili gerekebilmektedir.

Gaga sorunlarıne neden olan durum teşhis edildikten sonra bu durumu ortadan kaldırmaya yönelik tedavi planı uygulanmaktadır. Beslenme değişikliği, ilaç tedavisi ya da kuşun bulunduğu ortamın değiştirilmesi gibi çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Gaga sorununun kaynağına göre kuşun yaşamında geçici ya da kalıcı değişiklerin yapılması gerekebilir.