Kedilerde Kalp Hastalıkları ve Tedavi Yöntemleri

05.04.2021 Deniz Öz


Doğuştan ya da sonradan kalpte meydana gelen anomaliler sonucunda kalp fonksiyonlarının zarar görmesine neden olan rahatsızlıklar kalp hastalıkları olarak adlandırılır. Kedilerde kalp hastalıkları, köpeklere oranla daha seyrek görülse de kontrol altına alınıp tedavi seçenekleri değerlendirilmediği takdirde hayatı tehdit eder nitelik taşıyabilir. Bu yazımızda kedilerde kalp hastalıkları ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi bulabilirsiniz.

Kedilerde Kalp Hastalıkları Doğuştan Olabilir ya da Sonradan Gelişebilir

Doğuştan (konjenital) kalp hastalıkları kediler dünyaya geldikleri andan itibaren var olan hastalıklardır. Çoğunlukla genç yaşta belirtileri hissedilse de bazı konjenital hastalıkların yıllar sonra da ortaya çıkması mümkündür. Konjenital kalp hastalıkları embriyo gelişirken kalbin malformasyonuna neden olan gelişimsel sorunlar neticesinde meydana gelir. Konjenital kalp rahatsızlıkları genellikle aynı doğumda dünyaya gelen yavrulardan tek bir tanesini etkiler. Genetik veya kalıtsal bozukluklar nedeniyle oluşuyorlarsa birden fazla yavruda da ortaya çıkabilirler. Ventriküler septal defekt, patent duktus arteriozus, mitral kapak displazisi, pulmoner stenoz ve aort darlığı doğumsal kalp hastalıklarına örnek olarak gösterilebilir.

Yetişkinlik döneminde başlayan kalp hastalıkları ise kalp yapısının hasar görmesi ve fonksiyonlarının bozulması sonucu oluşur. Yaşlanma ile birlikte kalıtsal özellikler etkisini artırabilir. Kedilerde erişkinlik döneminden sonra ortaya en sık çıkan kalp hastalığı kardiyomiyopatidir. Genetik faktörler ve yaşam tarzı kedilerde kalp hastalıkları oluşumunda önemli bir rol oynasa da bu sağlık sorunlarının nedenlerinin tam olarak tespit edilememesi de söz konusu olabilir. Kimi durumlarda yetişkinlik döneminde başlayan kalp hastalıkları başka bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkabilir.

Kedilerde en sık görülen kalp hastalığı "Hipertrofik Kardiyomiyopati" hastalığıdır. Hipertrofik Kardiyomiyopati kalbin son ventrikülünü ve onun vücuda kan pompalama işlevini etkileyen bir sağlık sorunudur. Sol ventrikül kasının anormal şekilde kalınlaşması ile karakterize bu kalp hastalığı birçok farklı belirti ile etkisini gösterebilir.

Kedilerde En Sık Görülen Kalp Hastalıkları

Kedilerde Kardiyomiyopati Nedir?

Kedilerde kardiyomiyopati, kalp kaslarını etkileyen tüm hastalıklar için verilen ortak bir isim olarak düşünülmelidir. Kedilerde kalp yetmezliği sorununa neden olan bu sağlık sorunu birkaç farklı tipe sahiptir:

Hipertrofik Kardiyomiyopati: Kedilerde en sık görülen kalp hastalığı türüdür, kalbin kas duvarının kalınlığında artışa ve kaslarda zayıflamaya neden olur. Kalp kaslarının kalınlaşması kalpteki kan hacminin azalmasına ve kalp kasının zayıflaması ile kanın etkili bir şekilde pompalanamamasına neden olur. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte Maine Coon, Ragdoll, British Shorthair, Sphynx, Chartreux ve İran kedilerinde daha yaygın görüldüğü söylenebilir. Bu açıdan yaklaşıldığında hastalığın gelişiminde genetik faktörlerin önemli bir etkisi olduğu savunulmaktadır.

Dilate Kardiyomiyopati: Kalbin kas duvarının incelmesi, kalbin genişlemesi ve kalp kaslarının kan pompalama becerisinin azalması ile karakterize bir kalp hastalığı türüdür. Yapılan bilimsel araştırmalar dilate kardiyomiyopati ile taurin eksikliği arasında doğrusal bir bağ olduğunu göstermektedir.

Restriktif Kardiyomiyopati: Kalp duvarının fibroz nedeniyle sertleşmesi ve elastikiyetini kaybetmesi ile karakterize restriktif kardiyomiyopati kalp odacıklarının normal şekilde dolmasını engeller.

Kedilerde Kalp Yetmezliği

Kedilerde kalp yetmezliği sanıldığının aksine bir hastalık değil, farklı hastalıklar neticesinde ortaya çıkan bir semptom veya durumdur. Kalp yetmezliği kalbin çeşitli nedenlerle zarar görmesi, işlevinin azalması ve bunun sonucu olarak da vücuda yeterince kan pompalayamaması şeklinde tanımlanabilir. Kedilerde kardiyomiyopati türleri kalp yetmezliğine en sık neden olan kalp hastalıklarıdır. Kedilerde kalp yetmezliği belirtileri solunum zorlukları, çabuk yorulma, kilo kaybı, karın bölgesinde şişlik vb. şeklinde sıralanabilir.

Kedilerde Kalp Hastalıkları Nedenleri

Kedilerde kalp hastalıkları nedenleri her zaman kesin olarak tespit edilemeyebilir. Bu nedenle kalp sorunlarına neden olabilen çeşitli risk faktörlerinden bahsetmek daha doğru bir yaklaşımdır. Kedilerde kalp hastalıkları risk faktörleri tiroit bezlerinin aşırı aktif olması, yüksek tansiyon, büyüme hormon salınımının fazlalığı, taurin eksikliği, lenfoma, böbrek hastalıkları, obezite, toksinlere maruz kalma ve kalıtımsal faktörler şeklinde sıralanabilir.

Kedilerde Kalp Hastalıkları Belirtileri

Kedilerde kalp hastalıkları belirtileri sahip olunan hastalığa ve hastalığın ilerleme seyrine göre değişiklik gösterebilir. Erken belirtileri gözden kaçırmak oldukça olasıdır; hastalıkların başlangıç aşamasında herhangi bir belirti ortaya çıkmayabilir ya da var olan belirtilerin fark edilmesi oldukça zor olabilir.

Belirtiler arasında yer alan ve kalp hırıltısı olarak da adlandırılabilen kalp üfürümü her zaman ciddi bir semptom olarak değerlendirilmez. Genellikle yavruların birçoğunda görülür, gelişimin ilerlemesi ile birlikte ortadan kalkar. Başlı başına bir tehlike olarak görülmese de bu belirtinin takip edilmesi önemlidir. Kalp yetmezliği olan kedilerin yaklaşık yarısında üfürüm sorunu da gözlenir. Kalp ritminde düzensizlik ve kalp atışında hızlanma en önemli kalp hastalıkları semptomları arasında yer alır. Bu spesifik semptomlara ek olarak kedilerde kalp hastalıkları belirtileri şu şekilde sıralanabilir;

  • Huzursuzluk, güçsüzlük, hareketlerde azalma
  • Egzersizler sırasında zorlanma ve egzersizleri yarıda bırakma
  • Nefes darlığı
  • Dinlenme halinde hızlı nefes alma
  • Kronik öksürükler
  • Kalp ritminde düzenli bir artış
  • İştahsızlık

Bu belirtiler yalnızca kalp sorunlarına işaret etmez, ancak detaylı bir şekilde sorgulanmaları önemlidir. Benzer şikayetler yaşayan kedilerin veteriner hekim kontrollerine götürülmeleri önerilir. Kedilerde kalp hastalığı şüphesi olduğunda fiziksel muayene, ultrason, kan basıncı ölçümü, EKG, X-Ray ve kan tahlili gibi tetkikler istenerek teşhis süreci başlatılır. Teşhis doğrultusunda da kedilerde kalp hastalığı tedavisi planlanır.

Kedilerde Kalp Hastalıkları Tedavisi

Kedilerde kalp hastalıkları tedavi yöntemleri kedi özelinde, kedinin genel sağlık durumu ve hastalığın yol açtığı etkiler doğrultusunda planlanır. Bu kapsamda doğumsal sorunlar cerrahi ile tedavi edilemediğinde izlem ve ilaç tedavileri devreye alınabilir. Kedilerde kalp hastalıkları genellikle tamamen tedavi edilemez, uygulanan tedavi yöntemlerinin temel amacı hastalıkların kontrol altında tutulması ve yönetilerek kedilerin sağlıklı ve uzun bir hayat sürmelerinin sağlanmasıdır.

Kedilerde Kalp Hastalıklarının Önlenmesi

Doğuştan gelen ve kalıtsal özellik taşıyan kalp hastalıklarının önlenmesi ne yazık ki mümkün değildir. Ancak yetişkinlik döneminden sonra ortaya çıkan ve sonradan edinilen kalp hastalıklarının önlenmesi söz konusu olabilir. Kedilerin sağlıklı beslenmesi, kedi maması seçimi sırasında gelişimsel dönemlerine ve genel sağlık durumlarına uygun tercih yapılması kalp hastalıklarının önlenmesi adına fark yaratır. Ek olarak düzenli egzersizlerle de kedilerin sağlıklarının iyileştirilmesi ve ciddi hastalıkların önlenmesi mümkündür. Veteriner hekim ziyaretlerinin aksatılmaması ve rutin kontrollerin yapılması kalp hastalıkları oluşmadan gerekli tedbirler alınmasını veya erken teşhis ile sağlık sorunlarının yönetilip ilerlemesinin durdurulmasını sağlanabilir.

Kalp Hastalığı Olan Kedilerin Beslenmesi

İdeal vücut ağırlıklarının korunması ve diyetlerinde yeterince taurin bulunması halinde kalp hastalığı olan kedilerin özel bir beslenmeye ihtiyaçları yoktur. Ancak bu noktada taurin alımlarının çok önemli olduğu unutulmamalıdır. Taurin, dilate kardiyomiyopati hastalığının önlenmesi için tüm yaş gruplarındaki kediler için çok önemli bir esansiyel amino asittir. Kalp hastalıklarının nedeni yüksek tansiyon olmadığı sürece kedilerin beslenmesinden tuzun tamamen çıkarılmasına gerek olmaz. E vitamini, Koenzim Q10 gibi takviyelerin kullanılması önerilebilir. Kalp hastalığı olan kedilerin diyetlerinin veteriner hekimler tarafından planlanması gerekir.