Köpeklerde Yalancı Kuduz

24.01.2023 Aysegül Tunçay


Aujesky hastalığı olarak da bilinen yalancı kuduz, alphaherpesvirus kaynaklı ortaya çıkan ve merkezi sinir sistemi ile beraber vücuttaki çeşitli organları etkileyen bir problemdir. Domuzlar yalancı kuduz hastalığı bulaştıktan sonra hayatta kalan tek türdür ve bu nedenle virüs için doğal konak olarak kabul edilir. Domuzların yanı sıra köpekler, kediler ve koyun gibi çiftlik hayvanları ya da vahşi doğada yaşayan kokarca gibi bazı hayvanlar da bu virüsten etkilenir.

Yalancı kuduz burun buruna ya da dışkıya temas yoluyla geçer. Köpeklerde yalancı kuduz nadir görülen bir problemdir. Genellikle çiftliklerde sürü hâlinde yaşayan köpekler arasında daha sık görülür. Domuzların aksine bu virüsün bulaştığı köpeklerde hayatta kalma ihtimali ne yazık ki yok denecek kadar azdır. Ayrıca iki haftalıktan küçük yavru köpeklerin enfekte olmaları durumunda yaşama şansları tıpkı aynı yaştaki yavru domuzlarda olduğu gibi %0'dır.

havlayan köpek

Yalancı Kuduz Belirtileri

Belirtiler genellikle enfeksiyondan 2 - 3 gün sonra ortaya çıkar. Yalancı kuduz olan köpeklerde sık görülen belirtiler;

  • Ateş,
  • Solunum güçlüğü,
  • Nöbet,
  • Yoğun kaşıntı hissi,
  • Merkezi sinir sistemi problemleri
  • Garip davranışlar sergileme,
  • Daire çizme,
  • Felç,
  • Hiperestezi,
  • Ani ölüm şeklindedir.

Köpekte görülen belirtiler aslında kuduz belirtileri ile aynıdır. Bu nedenle hastalık yalancı kuduz olarak bilinir. Virüs birincil olarak bademciklerde, faringeal ve nazal dokularda çoğalır. Yayılım daha sonra lenf düğümlerine, beyin ve dalak dokularına doğru gerçekleşir. Virüs vücudu işgal ederken aynı zamanda hızla çoğalır.

çimenlerde yatan siyah köpek

Yalancı Kuduz Nedenleri

Sıkı uygulamalar sayesinde köpeklerde yalancı kuduz çok nadir görülen bir durumdur. Yalancı kuduz daha çok domuzlar arasında burundan buruna temas yoluyla bulaşır. Bu nedenle domuzların nazal mukus tabakasında ciddi miktarda virüs bulunabilir. Yalancı kuduzun en yaygın görülen potansiyel nedenleri arasında kontamine olmuş mama ya da su kabını kullanmak yer alır. Viral enfeksiyon genellikle 2 - 5 gün boyunca bulaşıcı durumdadır.

Domuzların sütünde, idrarında, burun akıntılarında ya da bademciklerinde virüse rastlanabilir. Virüs insanların ayakkabısıyla, cildiyle ya da kıyafetiyle taşınarak temas edilen başka hayvanlara bulaştırılabilir. Şartların uygun olması durumunda virüs birkaç gün boyunca çimende, toprakta ya da dışkıda hayatta kalabilir. Yalancı kuduza yol açan alphaherpesvirus, damlacık olarak hava yoluyla da bulaşabilir. Köpeğin enfekte olması için virüs damlacıklarını soluması yeterlidir.

havlamak üzere olan köpek

Nasıl Tanı Konur?

Köpeğinizde yalancı kuduz belirtileri görmeniz durumunda hiç vakit kaybetmeden onu veteriner hekime götürmelisiniz. Yalancı kuduz hastalığının herhangi bir tedavisi bulunmadığı için köpeğinizi hemen veterinere götürerek onun gereksiz yere acı çekmesini önleyebilirsiniz. Muayeneye gittiğinizde köpeğinizin sağlık geçmişini anlatmalı, domuzlarla ya da diğer vahşi canlılarla herhangi bir teması olup olmadığını belirtmelisiniz.

Köpeğinizin yalancı kuduz olmama ihtimali de bulunmaktadır. Bir ilaca verilen alerjik reaksiyon, zehirli kimyasal tüketilmesi, ansefalit ve kuduz da yalancı kuduz ile benzer belirtilere neden olabilmektedir. Virüse karşı antikor aramak için yapılacak kan tahlilinin yanı sıra kesin teşhis için burun ya da bademcikten doku örneği alınabilir. Ancak yapılan araştırmalara göre köpekler daha antikorlar ortaya çıkmadan önce virüse yenik düşme riski taşımaktadır. Bu nedenle kan tahlili gibi tanı araçlarının pozitif tanı koyabilme ihtimali %100 değildir.

dişlerini gösteren köpek

Tedavi Yöntemleri

Yalancı kuduzun herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Enfekte olan köpeklerin hayatta kalma ihtimali yok denecek kadar azdır. Köpekler nadir olarak yalancı kuduz için konak olur ve hayatta kalabilirler. İki haftalıktan küçük köpeklerse ansefalite bağlı olarak hayatını kaybederler.