Kedilerde Ağız Kokusu Nedenleri ve Çözümleri

Kedinizi öptüğünüzde veya onunla birlikte güzel bir uykuya dalmak üzereyken dostunuzun ağzının her zamankinden farklı şekilde kötü koktuğunu hissedebilirsiniz. Kedilerde ağız kokusu tüketilen yiyeceklerden kaynaklanabileceği gibi ağız ve diş hastalıkları ya da bazı sistemik hastalıklarla da ilişkili olabilir. 

Ağız kokusu belirginse veya süreklilik kazanıyorsa atılması gereken ilk adım veteriner hekim muayenesidir. Veteriner hekim muayenesinde kokunun kaynağı araştırılır ve nedene uygun bir tedavi veya beslenme planı oluşturulabilir.

Bu yazımızda “Kedilerde ağız kokusu neden olur?” ve “Kedilerde ağız kokusu nasıl geçer?” gibi soruların yanıtlarını sizlerle paylaşacağız.

Uyarı: Kediniz normal şekilde yemek yemeye devam etse de kalıcı ağız kokusu veteriner hekim tarafından değerlendirilmelidir. Kokuya çiğneme güçlüğü, salya artışı veya ağız içinde kanama eşlik ediyorsa muayeneyi geciktirmeyin.

Kedilerde Ağız Kokusu Neden Olur?

Kedilerde ağız kokusu nedenleri oldukça çeşitlidir. Diş ve diş eti hastalıklarından ağız içi yaralara, solunum yolu hastalıklarından tüketilen besinlere kadar birçok farklı faktör kedilerde ağız kokusu oluşumuna neden olabilir. 

Önemli: Cornell Üniversitesi Veteriner Fakültesine göre ağız kokusuyla en sık ilişkilendirilen sorun, diş etlerini ve dişleri destekleyen dokuları etkileyen periodontal hastalıklardır. Bununla birlikte, tüketilen yiyecekler de geçici bir kokuya yol açabilir. Kokunun sürekli olması veya tekrarlaması durumunda nedeninin araştırılması gerekir. 

Kedilerde ağız kokusu nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

Diş ve Diş Eti Hastalıkları

Diş yüzeyinde biriken bakteri plağı zamanla sertleşerek diş taşına dönüşür. Plak ve diş taşı birikimi, diş eti iltihabına ve dişleri destekleyen dokuların zarar görmesine zemin hazırlayabilir. 

Diş eti sağlığı bozulduğunda ve gerekli tedbirler alınmadığında diş kayıpları, diş eti kanaması, ağrı ve ağız kokusu gibi sonuçlar ile karşılaşılabilir. 

Diş rezorpsiyonu da kedilerde görülebilen, diş dokusunun zamanla hasarlanmasına ve ağrıya neden olabilen bir hastalıktır. Diş eti iltihabı gibi başka ağız sorunlarıyla birlikte görülebilir.

Böbrek Hastalıkları

Böbrek hastalıkları da kedilerde ağız kokusuna neden olabilir. Özellikle böbrek fonksiyonlarının ileri düzeyde bozulduğu ve atık maddelerin kanda biriktiği durumlarda nefeste amonyak veya idrar benzeri bir koku oluşabilir.

Kötü ağız kokusuna idrar miktarında ve su tüketiminde artış, iştahsızlık veya kilo kaybı eşlik ediyorsa zaman kaybedilmeden veteriner hekimlere ulaşılması öneriliyor. Kedilerde böbrek yetmezliği hakkında detaylı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.

Şeker Hastalığı

Kediler her zamankinden fazla su tüketiyorsa, daha fazla idrar yapıyorsa ve iştahı açılmasına rağmen kilo kaybı ile karşılaşılıyorsa diyabet ihtimalinin değerlendirilmesi gerekir. 

Kedilerde ağız kokusu da diyabet belirtileri arasında da yer alabilir. Meyvemsi ağız kokusuna kusma, belirgin hâlsizlik, iştahsızlık veya solunum değişiklikleri eşlik ediyorsa diyabetik ketoasidoz gibi acil durumlar açısından vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurulmalıdır.  

Feline Kronik Gingivostomatit (FCGS)

Feline kronik gingivostomatit, ağız içinde şiddetli ve ağrılı iltihaplanmaya yol açabilen bir hastalıktır. Diş etlerinde kızarıklık ve şişlik, ağız içinde kanama, salya artışı, kötü ağız kokusu ve yemek yerken zorlanma görülebilir. Ağrı nedeniyle iştah azalabilir ve kilo kaybı gelişebilir.

Karaciğer Hastalığı

Kedilerde kötü ağız kokusu nedenleri arasında karaciğer hastalıkları da yer alabilir. Karaciğerde yaşanan sorunlar kötü ağız kokusuna ek olarak kedilerin gözlerinde, kulaklarında veya diş etlerinde sararmaya yol açabilir. İştahsızlık ve kusma da görülebilecek belirtiler arasındadır. 

Ağız İçi Yaralar, Enfeksiyonlar ve Kitleler

Kedilerin ağzında meydana gelen yaralar ve kitleler, doku hasarı veya eşlik eden enfeksiyon nedeniyle kötü kokuya yol açabilir. Dişlerin arasına ya da diş eti altına sıkışan yiyecek artıkları ve yabancı cisimler de çevre dokuda enfeksiyona neden olabilir.

Ağzını patisiyle kurcalama veya yemek yerken zorlanma gibi belirtiler, ağız içinde bir sorun bulunduğunu düşündürebilir. Üst solunum yolu enfeksiyonları da ağız yaralarıyla birlikte veya tek başına ağız kokusuna eşlik edebilir. 

Sindirim Sorunları

Kusma veya yiyeceklerin öğürme olmadan ağza geri gelmesi olarak tanımlanan regürjitasyon, nefesin kokusunu değiştirebilir. CVS Vets, mide içeriğinin ağza ulaşmasını kedilerde ağız kokusuna yol açabilen nedenler arasında sıralamaktadır.

Kokuyla birlikte yeni başlayan ya da tekrarlayan kusma ve mamanın geri gelmesi gibi durumlar varsa veteriner hekim değerlendirmesi gerekir.

Yavru Kedilerde Ağız Kokusu

Yavru kedilerin diş değişimi sürecinde nefeslerinde geçici bir koku fark edilebilir. Bu kokunun diş değişimi tamamlandıktan sonra geçmesi beklenir. 

Yavru kedilerde ağız kokusu devam ediyorsa diş ve diş eti hastalıkları ile ağız içindeki diğer sorunların değerlendirilmesi gerekir. Koku belirginse veya yavru yemek yerken zorlanıyorsa diş değişiminin tamamlanması beklenmeden veteriner hekime başvurulmalıdır.

Kedi Ağız Kokusu Nasıl Geçer?

“Kedilerin ağız kokusu nasıl giderilir?” ve “kedilerde ağız kokusu nasıl önlenir?” gibi sorulara verilebilecek genel geçer yanıtlar bulunur. Ancak unutulmaması gereken her kedinin ağzının aynı nedenle kokmayacağı, ağız kokusunun giderilmesi için alınacak önlemlerin veteriner hekimler tarafından sunulması gerektiğidir. 

Kedilerde ağız kokusunun çözümü, kokunun kaynağına göre değişir. Diş ve diş eti hastalıklarında ağız içindeki sorunların tedavisi gerekirken böbrek hastalığı veya diyabet gibi durumlarda ilgili hastalığa yönelik bir plan izlenir. Veteriner hekim muayenesinin ardından evde uygulanacak bakım da kedinin ihtiyaçlarına göre düzenlenir.

Kedilerin Ağız ve Diş Bakımı İhmal Edilmemeli

Kedilerin dişlerinin düzenli olarak fırçalanması ve ağız bakımlarının yapılması plak birikimini azaltmaya ve diş eti sağlığını korumaya yardımcı olur. Ancak dişlerin üzerinde sertleşmiş olan diş taşları, evde fırçalamayla temizlenemez.

Diş fırçalamaya alışması için kedinize zaman tanıyabilirsiniz. Önce kediye uygun diş macununun tadına alışmasını sağlayabilir, ardından parmağınızla dişlerinin dış yüzeyine kısa süreli dokunmayı deneyebilirsiniz.Bu aşamalarda rahat olduğunda yumuşak bir diş fırçasına geçilebilir. Fırçalama sırasında dişlerin dış yüzeyine ve diş etiyle birleştiği bölgeye odaklanılır. Mümkünse her gün tekrarlanan, kısa ve sakin bir bakım rutini oluşturulur. 

Kediniz huzursuzlanıyorsa zorlamadan ara verilmelidir. Ağrı veya kanama fark edildiğinde ise fırçalamaya devam etmeden veteriner hekime danışılması gerekir.

“Kedilerde Diş Fırçalama ve Genel Diş Bakımı Nasıl Yapılır?” blog yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Veteriner Hekim Ziyaretleri Aksatılmamalı

Kedilerin ağız bakımının evde düzenli olarak yapılması her zaman yeterli gelmeyebilir. Veteriner hekim ziyaretleri sırasında diş taşı temizliğine veya başka bir tedaviye ihtiyaç duyulup duyulmadığı değerlendirilir.

Profesyonel diş temizliği anestezi altında gerçekleştirilir. Diş eti altında ve diş köklerinde, dışarıdan bakıldığında fark edilemeyen sorunların değerlendirilmesi için dental röntgenden yararlanılır. Dişlerin ve çevre dokuların durumuna göre bazı dişlerin çekilmesi de gerekebilir. İlaç kullanımı ise muayene bulgularına göre veteriner hekim tarafından belirlenir.

Ağız kokusunu açıklayacak bir diş veya diş eti sorunu bulunamazsa kan tahlili gibi ek incelemeler önerilebilir. Böylece ağız dışındaki olası nedenler de araştırılabilir. 

Kediler İçin Özel Ağız Bakım Ürünleri Kullanılabilir

Ev bakımında kedilere uygun diş fırçası ve diş macunu kullanılmalıdır. İnsanlar için üretilen diş macunları kedilerde kullanılmamalıdır. Bu ürünlerin içerdiği bazı bileşenler, yutulmaları hâlinde sağlık sorunlarına neden olabilir.

Diş sağlığını desteklemek amacıyla geliştirilen ödüller ve diğer ağız bakım ürünleri de veteriner hekim önerisiyle değerlendirilebilir. Ürün seçerken kediler için uygunluğu ve kullanım talimatları kontrol edilmelidir.

Sağlıklı ve Dengeli Beslenme Önemli

Kedilerin yaşlarına ve genel sağlık durumlarına uygun mamalarla beslenmesi önemlidir. Kuru ve yaş mamanın beslenmedeki yeri, kedinin ihtiyaçlarına ve kullanılan mamanın özelliklerine göre düzenlenebilir. Diş sağlığı için özel olarak geliştirilen mamalar da veteriner hekimin uygun gördüğü durumlarda bakım planına eklenebilir.

Beslenmeye bağlı bir neden saptanırsa mama değişikliği değerlendirilebilir. Bu karar verilirken kokunun hangi yiyeceklerden sonra ortaya çıktığı ve ne kadar sürdüğü gibi gözlemler yol gösterir.

Kedilerde Ağız Kokusu Ne Zaman Veteriner Hekim Kontrolü Gerektirir?

Geçmeyen veya giderek ağırlaşan ağız kokusu için veteriner hekim muayenesi planlanmalıdır. Kokuya yemek yiyememe, salya, tekrarlayan kusma veya belirgin hâlsizlik eşlik ediyorsa başvuru geciktirilmemelidir. 

Muayeneye giderken kokunun ne zaman başladığını, sürekli mi yoksa belirli zamanlarda mı hissedildiğini paylaşabilirsiniz. Kedinizin iştahında, çiğnemesinde, su tüketiminde veya idrar miktarında fark ettiğiniz değişiklikleri ve kullandığınız ağız bakım ürünlerini de belirtmeniz değerlendirmeye yardımcı olur.

Sık Sorulan Sorular

Kedimin ağzı kokuyor ama iştahı normal, yine de muayene gerekir mi?

Evet, kalıcı ağız kokusu iştah normal olsa da değerlendirilmelidir. Bazı kediler ağızlarında ağrı varken de yemek yemeye devam edebilir. Mama yemesi, ağız sağlığını değerlendirirken dikkate alınacak gözlemlerden biridir. 

Kedimin dişleri temiz görünüyor, ağzı neden kokuyor?

Kokunun kaynağı diş eti çizgisinin altında veya ağzın evde kolayca görülemeyen bir bölgesinde olabilir. Veteriner hekim, kedinin ağrı ve stres durumuna göre daha ayrıntılı bir ağız muayenesi planlayabilir. 

Kedimin ağzı mama yedikten sonra kokuyor, bu normal mi?

Özellikle belirgin kokulu yiyeceklerden sonra nefeste kısa süreli bir değişiklik olabilir. Kokunun öğün sonrasında kaybolup kaybolmadığını gözlemleyebilirsiniz. Gün boyunca süren veya öğünlerden bağımsız hissedilen koku, muayenede paylaşılması gereken bir bulgudur. 

Kedim dişlerini fırçalatmıyor, ağız bakımını nasıl yapabilirim?

Önce fırçalamaya neden tepki verdiğini anlamak gerekir. Ağzına dokunulduğunda ağrı hissediyorsa muayene önceliklidir. Ağız sağlığı değerlendirildikten sonra daha kısa alıştırmalarla ilerlenebilir, uygun destekleyici bakım ürünleri veteriner hekimle birlikte seçilebilir. 

Kedimin diş taşı temizlendi ama ağız kokusu geçmedi, ne yapmalıyım?

Devam eden kokuyu işlemi yapan veteriner hekimle paylaşabilirsiniz. Ağız içinin yeniden değerlendirilmesi, gerekirse diş ve diş eti hastalıkları dışındaki nedenlerin araştırılması gerekebilir. Kokunun işlemden beri aynı mı kaldığı, yoksa azalıp yeniden mi başladığı da değerlendirmede ele alınacak bir bilgidir.

Kaynaklar:

https://www.petmd.com/cat/conditions/mouth/bad-breath-cats

https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/bad-breath-sign-illness

https://www.cvsvets.com/health/how-to-improve-your-cats-bad-breath