Kedilerde Göz İltihabı ve Kızarıklığı: Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Kedilerde göz iltihabı; enfeksiyon, alerji, tahriş, travma veya farklı göz hastalıkları sonucunda ortaya çıkabilen bir durumdur. Bu durum genellikle kızarıklık, şişlik, akıntı gibi belirtilerle kendini gösterir. 

Göz iltihabının ardında konjonktivit, üveit ve blefarit gibi farklı durumlar söz konusu olabilir. Göz kızarıklığı ise enfeksiyonların yanı sıra kornea ülseri, glokom, gözyaşı kanalı tıkanıklığı, alerji, tahriş veya travma nedeniyle görülebilir. Bu belirtilere yol açan bazı göz sorunları zamanında değerlendirilmediğinde kedilerde ciddi ağrıya veya görme kaybına neden olabilir.

Bu yazımızda kedilerde göz iltihabının ve kızarıklığının nedenleri, belirtileri, aralarındaki farklar ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi bulabilirsiniz.

Uyarı: Kediniz gözünü açamıyorsa ya da gözde bulanıklık, travma veya belirgin ağrı varsa evde müdahale etmeyin; gecikmeden veteriner hekime başvurun.

Kedilerde Göz Kızarıklığı ile Göz İltihabı Arasındaki Fark Nedir?

Göz iltihabı günlük kullanımda genel bir ifade olsa da veteriner hekimlikte inflamasyonun hangi göz dokusunda bulunduğuna göre konjonktivit, keratit, üveit veya blefarit gibi farklı tanılar kullanılır.

Kedilerde göz kızarıklığı ve göz iltihabı aynı durumu ifade etmez. Göz kızarıklığı, gözdeki damarların belirginleşmesiyle fark edilen bir bulgudur. Diğer bir deyişle altta yatan farklı bir sorunun belirtisidir. 

Göz iltihabı ise kızarıklığa akıntı, şişlik, sık göz kırpma veya gözünü kısma gibi bulguların eşlik edebildiği daha geniş bir tablodur. Göz iltihabı sık olarak konjonktivit şeklinde görülse de başka göz hastalıklarıyla ilişkili olabilir.

Dikkat: Göz kızarıklığı ile göz iltihabı sık sık birlikte görülür. Kesin ayrım, eşlik eden belirtiler ve veteriner hekim tarafından yapılan göz muayenesi doğrultusunda yapılabilir.

Kedilerde Göz İltihabının Belirtileri

Kedinizin gözlerinde iltihap olup olmadığını anlamak için bazı yaygın belirtilere dikkat etmelisiniz.

• Gözlerde kızarıklık,
• Normalden fazla şeffaf ve sulu akıntı ya da yoğun kıvamlı, sarı veya yeşil renkli göz akıntısı,
• Göz kapaklarında şişlik,
• Gözleri sık kırpma, kısma veya gözleri kapalı tutma,
• Işığa karşı hassasiyet,
• Göz çevresini kaşıma veya yüzünü eşyalara sürtme,
• Üçüncü göz kapağının belirginleşmesi gibi belirtilerden herhangi birini fark ettiğiniz zaman kedinizi en kısa sürede bir veteriner hekime götürmelisiniz.

Kedilerde Göz İltihabı ve Kızarıklığına Neden Olan Durumlar

Kedilerde göz iltihabı ve kızarıklığı farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Altta yatan nedenin belirlenmesi için eşlik eden belirtilerin ve etkilenen göz dokusunun veteriner hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Alerji ve Tahriş Edici Maddeler

Tıpkı insanlarda olduğu gibi, kediler de çevresel alerjenlere karşı hassas olabilirler. Polen ve toz gibi alerjenler kedinizin gözlerinde sulanma, kızarıklık ve kaşıntıya yol açabilir. Parfüm, sigara dumanı ve temizlik ürünleri ise alerjiden bağımsız olarak göz yüzeyini tahriş ederek benzer belirtilere neden olabilir.

Kedinizi polen gibi dış etkenlerden uzak tutmak zor olsa da duman, yoğun kokular ve temizlik ürünleriyle temasını azaltmak göz sağlığını korumaya yardımcı olur. Kedilerde alerjinin diğer belirtileri hakkında bilgi için “Kedilerde Görülen Alerjiler” içeriğimizi okuyabilirsiniz.

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

Üst solunum yolu enfeksiyonları, kedilerde göz sorunlarının yaygın nedenlerinden biridir. Feline herpes virüsü tip 1 (FHV-1) ve feline calicivirus gibi virüsler, solunum yollarını etkilerken konjonktivite ve göz kızarıklığına da yol açabilir. 

Bu tür enfeksiyonlar burun akıntısı, hapşırma, iştahsızlık veya hâlsizlikle birlikte görülebilir; gözlerde akıntı, kızarıklık ve şişlik gelişebilir. Bu belirtiler fark edildiğinde veteriner hekime danışılması gerekir.

Erken değerlendirme, enfeksiyonun nedeninin belirlenmesine ve evdeki diğer kediler için gerekli önlemlerin alınmasına yardımcı olur.

Üveit

Üveit, kedilerde gözün iç tabakalarının iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ciddi bir göz rahatsızlığıdır. Gözün orta tabakası olan uveayı etkiler. Uvea; iris, silier cisim ve koroidden oluşur. 

Üveitin belirtileri arasında gözde renk değişikliği, bulanık görünüm, aşırı sulanma ve ışığa karşı hassasiyet bulunur. Nedenleri genellikle enfeksiyonlar, travmalar veya bağışıklık sistemi bozukluklarıdır. Tedavi edilmediğinde ağrıya ve görme kaybına yol açabilir.

Konjonktivit (Pembe Göz)

Cornell Feline Health Center tarafından kedilerde en sık görülen göz hastalıklarından biri olarak tanımlanan konjonktivit, gözün beyaz bölümünü ve göz kapaklarının iç yüzeyini örten konjonktivanın iltihaplanmasıdır. 

Kedinizde gözde kızarıklık, şişlik, aşırı sulanma, akıntı ve göz kapaklarının birbirine yapışması gibi belirtiler gözlemlenebilir. Konjonktivit; viral veya bakteriyel enfeksiyonlar, alerjiler ve tahriş edici maddelerle ilişkili gelişebilir. FHV-1, kedilerde viral konjonktivit nedenleri arasında öne çıkar.

FHV-1 ile enfekte kediler virüsün taşıyıcısı olarak kalabilir ve bazı kedilerde kızarıklık, sulanma veya akıntı gibi göz belirtileri dönem dönem tekrarlayabilir. Tekrarlayan belirtiler veteriner hekim tarafından yeniden değerlendirilmelidir.

Kornea Ülseri

Kornea ülseri, kedinin gözünün saydam dış tabakası olan korneanın hasar görmesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Travma, yabancı cisimler, enfeksiyonlar veya gözdeki tahriş edici kimyasallar hasara neden olabilir. Belirtileri arasında gözde kızarıklık, sürekli göz kırpma, aşırı gözyaşı akıntısı ve korneada bulanık görünüm yer alır. Tedavi edilmezse ciddi ağrıya, kalıcı görme kaybına veya ileri vakalarda gözün kaybına yol açabilir.

Gözyaşı Kanalı Tıkanıklıkları

Gözyaşı, göz yüzeyini nemli tutar ve yabancı maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Gözyaşı kanalının tıkanması, gözyaşının gözden burna doğru normal biçimde ilerlemesini engeller. Bu durumda aşırı sulanma, göz çevresinde ıslaklık veya akıntı görülebilir.

Gözyaşı kanalları doğuştan tıkalı olabilir veya enfeksiyonlar, travmalar ve göz çevresindeki inflamasyon sonucunda tıkanabilir. Uygulanacak tedavi tıkanıklığın nedenine göre belirlenir. Bazı vakalarda kanalın yıkanması veya cerrahi müdahale gerekebilir.

Yabancı Cisimler ve Travmalar

Kedinizin gözüne toz, kum, bitki parçaları veya diğer yabancı cisimlerin kaçması gözde tahriş ve iltihaplanmaya neden olabilir. Yabancı cisim veya travma sonrasında kedinizin gözünü ovuşturması tahrişi artırabilir ve göz yüzeyinde hasara yol açabilir. Kedinizin gözüne gelen bir darbe ya da yaralanma; gözde şişlik, akıntı ve kızarıklık gibi belirtilerle birlikte gözünü kısmasına veya kapalı tutmasına neden olabilir.

Blefarit (Göz Kapağı İltihabı)

Blefarit, göz kapaklarının kenarlarında meydana gelen iltihaptır. Enfeksiyonlar, alerjiler, tahriş, travma veya bağışıklık sistemiyle ilişkili bazı durumlar blefarite yol açabilir. Göz kapaklarında şişlik, kızarıklık ve kaşıntı gibi belirtilerle ortaya çıkar. Kirpik diplerinde kabuklanma veya göz çevresinde akıntı da görülebilir.

Glokom

MSD Veterinary Manual’a göre glokom, kedilerde köpeklere kıyasla daha seyrek görülse de göz içi basıncındaki artış retina ve optik sinirde hasara yol açabilir. Gözde kızarıklık, korneada bulanıklık ve ağrı gibi belirtilerle seyredebildiği için glokom şüphesinde hızlı veteriner hekim değerlendirmesi gerekir.

Yavru Kedilerde Göz Sağlığı 

Yavru kedilerin göz sağlığı, yaşamlarının ilk birkaç haftasında oldukça hassastır. Doğduklarında gözleri kapalıdır ve genellikle 7 ila 14 gün içinde yavaş yavaş açılmaya başlar. Bu dönemde göz kapaklarında şişlik, kızarıklık, yoğun akıntı veya yapışma görülmesi bir göz sorununun işareti olabilir. Animal Eye Associates, yetişkin kediler gibi yavru kedilerde de konjonktivit gelişebileceğini belirtmektedir.

Bu dönemde göz hijyenine dikkat etmek çok önemlidir. Yavru kedilerin gözlerinde şişlik, aşırı akıntı veya kızarıklık fark edilirse zaman kaybetmeden veteriner hekimden yardım alınmalıdır. Göz kapaklarının beklenen dönemde açılmaması veya birbirine yapışık kalması da veteriner hekim değerlendirmesi gerektirir.

Kedilerde Göz İltihabı ve Kızarıklığının Nedeni Nasıl Teşhis Edilir?

Kedinizin gözünde bir sorun olduğunda veteriner hekiminiz öncelikle detaylı bir göz muayenesi yaparak sorunun kaynağını tespit eder. Teşhis sürecinde, gözdeki akıntının rengi ve kıvamı gibi belirtiler ile kedinizin sağlık geçmişi dikkate alınır.

Schirmer gözyaşı testi ile gözyaşı üretimi ölçülür ve floresan boyama testi ile korneada hasar bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Glokom veya üveit gibi göz hastalıklarını değerlendirmek için tonometre ile göz içi basıncı ölçülür. VCA Animal Hospitals, bu testlerin kornea hasarı, gözyaşı üretimindeki bozukluklar ve göz içi basıncı değişiklikleri gibi farklı nedenlerin ayırt edilmesine yardımcı olduğunu belirtmektedir.

Enfeksiyöz bir neden düşünülüyorsa vakaya göre konjonktival örnekleme, kültür, sitoloji veya PCR gibi ek testlerden yararlanılabilir. Veteriner hekim gözyaşı kanallarının tıkalı olup olmadığını da inceleyebilir. Bu incelemeler, gözdeki sorunun enfeksiyon, travma veya başka bir sağlık sorunundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemeye yardımcı olur.

Kedilerde Göz İltihabı ve Kızarıklığı Nasıl Geçer?

Göz iltihabının tedavisi, iltihabın altında yatan nedene bağlı olarak değişir. Göz kızarıklığı bir belirti olduğu için uygulanacak yöntem de kızarıklığın nedenine göre belirlenir.

Veteriner Hekim Tarafından Uygulanabilecek Tedaviler

• Bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotik ilaçlar reçete edilebilir.
• Viral enfeksiyonlarda gerekli görülürse antiviral tedavi uygulanabilir.
• Alerjik veya bağışıklık sistemiyle ilişkili durumlarda nedene uygun antienflamatuvar ilaçlar kullanılabilir. Kortikosteroid içeren ilaçlar göz muayenesi yapılmadan uygulanmamalıdır.
• Yabancı cisim, gözyaşı kanalı tıkanıklığı veya kornea hasarı bulunan vakalarda yıkama, farklı bir girişim ya da cerrahi tedavi gerekebilir.

Evde Uygulanabilecek Güvenli Bakım

Cats Protection, göz sorunlarında önce veteriner hekim görüşü alınmasını ve evde bakımın muayenenin yerini almamasını önermektedir.

• Göz çevresindeki akıntı, temiz ve nemli bir pamuk pedle nazikçe alınabilir.
• Reçete edilen ilaçlar belirtilen süre ve uygulama sıklığına göre kullanılmalıdır.
• Veteriner hekim önerdiyse gözün kaşınmasını önlemek için koruyucu yakalık kullanılabilir.

Evde Yapılmaması Gerekenler

Beyond Pets, insanlara yönelik göz damlalarının kedilerde kullanılmaması gerektiğini belirtmektedir.

• Çay, bitkisel karışım veya insanlara yönelik göz damlası uygulanmamalıdır.
• Daha önce reçete edilen ilaçlar yeni bir göz sorununda yeniden kullanılmamalıdır.
• Göze saplanan yabancı cisim çıkarılmaya veya yapışan göz kapakları zorla açılmaya çalışılmamalıdır. 

Kedilerde Göz Sağlığını Korumak İçin İpuçları

Kedinizin göz sağlığını korumak için alabileceğiniz bazı önlemler şöyle listelenebilir:

• Kedinizin gözlerini düzenli olarak kontrol edin ve rutin veteriner hekim muayenelerini aksatmayın. Bu kontroller, gözdeki değişikliklerin erken fark edilmesine yardımcı olur.
• Kedi gözü bakımını ihmal etmeyin. Kedi gözü bakımı esnasında kediler için özel olarak üretilen göz bakım ürünlerini değerlendirebilirsiniz.
• Parfüm, sigara dumanı, sprey ve temizlik ürünleri gibi tahriş edici maddelerin kedinizin gözüyle doğrudan temasını önleyin.
• Kedinizin bulunduğu ortamda göz yaralanmasına neden olabilecek sivri veya keskin nesneleri erişemeyeceği şekilde konumlandırın.

Sık Sorulan Sorular

Kedimin gözü kızardı, ne yapmalıyım?

Göz kızarıklığının nedeni görünümden anlaşılamaz. Kızarıklığın ne zaman başladığını, tek veya iki gözde bulunduğunu ve akıntı eşlik edip etmediğini not ederek veteriner hekime danışın. Kediniz gözünü açamıyorsa, göz bulanıksa veya travma varsa gecikmeden başvurun.

Kedimin bir gözü kızardı ve akıyor, neden olabilir?

Tek gözde kızarıklık ve akıntı; yabancı cisim, çizik, kornea ülseri, gözyaşı kanalı sorunu veya enfeksiyonla ilişkili olabilir. Enfeksiyonlar da başlangıçta tek gözü etkileyebileceği için belirtilere bakılarak kesin ayrım yapılamaz.

Kedimin gözü şişti ve gözünü açamıyor, acil mi?

Evet, belirgin şişlik ve gözünü açamama ağrıya veya ciddi bir göz sorununa işaret edebilir. Gözü zorla açmaya ya da damla uygulamaya çalışmadan aynı gün veteriner hekim değerlendirmesi alınmalıdır.

Kedimin gözünden sarı veya yeşil akıntı geliyor, enfeksiyon mu?

Sarı veya yeşil akıntı enfeksiyona eşlik edebilir. Akıntının rengi tek başına bakteriyel enfeksiyonu kanıtlamaz. Antibiyotik gerekip gerekmediği göz muayenesinden sonra belirlenmelidir. Veteriner hekim onayı olmadan kedilere antibiyotik verilmemelidir.

Yavru kedimin gözü çapaklandı ve yapıştı, ne yapmalıyım?

Yavru kedinin yapışan göz kapaklarını zorla açmayın. Şişlik, kızarıklık veya yoğun akıntı varsa veteriner hekime gecikmeden başvurun; bu belirtiler yavru kedilerde konjonktivit gibi bir göz sorunuyla ilişkili olabilir.

Kedi göz iltihabı evde nasıl geçer?

Evde bakım göz iltihabını tedavi etmez. Göz çevresindeki akıntı temiz ve nemli bir pamuk pedle nazikçe alınabilir; ilaç tedavisi ise veteriner hekimin belirlediği nedene göre uygulanmalıdır.

Kedime insan göz damlası kullanabilir miyim?

Hayır. İnsanlara yönelik göz damlaları kediler için uygun olmayabilir ve kornea hasarı gibi bazı sorunları ağırlaştırabilir. Veteriner hekimin bu vaka için reçete etmediği hiçbir göz damlası kullanılmamalıdır.

Kaynaklar:

https://www.webmd.com/pets/cats/eye-discharge-in-cats

https://vcahospitals.com/know-your-pet/conjunctivitis-in-cats

https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/conjunctivitis

https://www.cats.org.uk/help-and-advice/health/eye-problems-in-cats

https://www.petmd.com/cat/conditions/eyes/c_ct_conjunctivitis

https://beyondpets.com/pet-health-plus/eye-infections-in-cats/

https://animaleyegroup.com/feline-eye-conditions/

https://www.petmd.com/cat/symptoms/red-eye-cats

https://yorkveterinaryhospital.ca/blog/why-does-my-cat-have-a-red-eye-signs-and-treatments/

https://www.msdvetmanual.com/cat-owners/eye-disorders-of-cats/glaucoma-in-cat