Kedilerin Sevmediği Kokular ve Kedileri Rahatsız Eden Diğer Şeyler

Kedilerin bazı kokulardan hoşlanmadığını fark etmek zor değildir. Yeni sıkılmış bir limon, yoğun kokulu bir temizlik ürünü ya da parfüm kokusu bazı kedilerin hemen ortamdan uzaklaşmasına yol açabilir. 

Üstelik kedileri rahatsız eden uyaranlar kokularla sınırlı kalmayabilir; yüksek sesler, ani hareketler, bazı yüzeyler ve belirli yiyecekler de kedilerin huzursuz hissetmesine neden olabilir.

Bu tür uyaranlara verilen tepkiler kediden kediye değişebilir. Bazı kediler saklanır, bazıları ortamdan uzaklaşır, bazıları ise tıslama, gerilme, iştah azalması ya da kum kabı alışkanlığında değişiklik gösterebilir. Bu işaretleri doğru yorumlamak, kedinin kendini daha güvende hissetmesine yardımcı olur.

Bu yazımızda kedilerin sevmediği kokuları ve onları rahatsız edebilen diğer unsurları ele alıyoruz.

Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Evde kullanılan bitkiler, kokulu ürünler, temizlik malzemeleri ve kedi uzaklaştırıcı ürünler kedinin sağlık durumu ve yaşam alanı dikkate alınarak, veteriner hekime danışılarak seçilmelidir.

Kedilerin Sevmediği Kokular Nelerdir?

Kedilerin bazı kokulara verdiği tepkiler oldukça belirgin olabilir. Narenciye, lavanta, yoğun temizlik ürünü kokuları, sirke, kahve ya da kirli kedi tuvaletinden yayılan keskin kokular kediler için rahatsız edici hâle gelebilir. 

Narenciye Kokusu: Kediler İçin Hoş Olmayan Bir Aroma

İnsanlar için ferahlatıcı etkiye sahip olan greyfurt, limon ya da portakal gibi narenciye kokuları kediler için caydırıcı kokular arasında yer alır. Narenciye kabukları kediler için risk oluşturabileceğinden, kedilerin erişebileceği alanlarda koku verici ya da uzaklaştırıcı amaçla kullanılmamalıdır.

Nitekim ASPCA kaynağında da belirtildiği gibi portakalın ait olduğu Rutaceae familyasındaki bazı bitkiler, içerdikleri esansiyel yağlar ve psoralenler nedeniyle kedi, köpek ve atlar için toksik kabul edilir; meyve kısmı yenilebilir olsa da kabuk ve bitki materyali kusma, ishal, depresyon ve temas hâlinde dermatit gibi sorunlara yol açabilir.

PDSA da kedilerin esansiyel yağlara karşı hassas olduğunu, difüzörlerden uzak tutulmasını ve esansiyel yağlarla temizlik yapılmamasını önerir. Kedilerin sevmediği kokular arasında öne çıkan narenciye kokusunu sprey formunda döşemelere ya da kedilerin tırmalamasının istenilmediği yerlere sıkmak güvenli sayılmaz. 

Kediler belirli bir bölgeden uzaklaştırmak istenildiği zaman onlar için güvenilirliği kanıtlanmış uzaklaştırıcı ürünler kullanılması daha güvenilirdir. Kediler için güvenle kullanılabilecek kedi uzaklaştırıcı spreyleri burayı tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Kediler ve Lavanta: Sevmedikleri Bir Çiçek Kokusu

Kediler lavanta kokusundan hoşlanmazlar. İnsanlar için rahatlatıcı etkisi olan lavanta, kedilerin sevmediği kokular arasında yer alır. Lavanta aynı zamanda kediler için zehirlidir. Bu nedenle kedilerin lavanta yağı ya da bitkisi ile temas etmesine, bunları yemesine izin verilmemelidir. 

Kedilerin Kaçındığı Diğer Kokular

Bir kedinin yaklaşık olarak 200 milyon koku alıcısı vardır ve bu da kedilerin koku alma duyuları ile insanlarınki arasında 14 katlık bir fark olduğu anlamına gelir. Kedilerin kokuları insanlardan çok daha yoğun bir şekilde algılaması da yukarıda bahsettiğimiz gibi pek çok kokudan hoşlanmamalarına neden olur. Üstelik bu kokular lavanta ve narenciye kokularıyla da sınırlı değil.

“Kediler hangi kokuyu sevmez?” sorusunu sorduğunuz anda yüzlerce yanıt almak mümkün. Kediler muz, hardal, acı biber, kadife çiçeği, sedef, nane gibi çeşitli bitkilerin kokusunun yanı sıra insanların günlük hayatta sıkça kullandığı pek çok ürünün kokusundan da hoşlanmazlar.

Muz, Hardal ve Acı Biber Kokusu

Muz, hardal ve acı biber kokusu kedilerin hoşlanmadığı kokular arasında yer alabilir. Bu kokular bazı kedilerde ortamdan uzaklaşma, kokunun bulunduğu alana yaklaşmama ya da huzursuz davranışlar şeklinde tepkiye neden olabilir.

Kadife Çiçeği, Sedef ve Nane Kokusu

Kadife çiçeği, sedef ve nane gibi çeşitli bitkilerin kokusu da kediler için rahatsız edici olabilir. Evde bitki bulundurulurken kedinin bu kokulara verdiği tepki gözlemlenmeli, rahatsızlık belirtisi görülüyorsa bitkiler kedinin yoğun vakit geçirdiği alanlardan uzak tutulmalıdır.

Deterjan ve Temizlik Ürünü Kokuları

Temizlik için kullanılan deterjanların kokuları kediler için fazlasıyla rahatsız edicidir.

Ev temizliği ya da kedi oyuncaklarının yıkanması sırasında yoğun kokulu ürünler kullanıldığında kediler bu kokulardan rahatsız olabilir. Bu nedenle kedinin sık vakit geçirdiği alanlarda ve eşyalarında ağır kokulu temizlik ürünlerinden kaçınmak daha doğru olur.

Sirke Kokusu

Farklı amaçlar için kullanılabilen sirke kokusu da kedilerin pek hoşlanmadığı kokular arasında yer alır. Sirkenin yoğun kokusu, kedinin mama kabı, su kabı, yatak ya da kum kabı çevresinde rahatsızlık hissetmesine neden olabilir. 

Bu nedenle sirke kullanılan yüzeylerin iyi durulanması ve koku tamamen dağılmadan kedinin bu alanlara erişiminin sınırlandırılması daha güvenlidir.

Kahve Kokusu

Kedilerin hoşlanmadığı kokular listesinde yer almasıyla pek çok insan için şaşırtıcı olacak bir diğer koku ise kahvedir. Kahve telvesi, kahve çekirdeği ve kafein içeren ürünler kedilerin erişemeyeceği yerde tutulmalıdır; çünkü kafein kediler için toksik olabilir.

Kirli Kedi Tuvaleti ve Amonyak Kokusu

Kediler koku yoluyla yoğun iletişim kuran canlılardır. İdrar ve idrar püskürtme davranışı; bölge işaretleme, stres, sosyal gerilim ya da çevresel değişikliklerle ilişkili olabilir. Ancak ev ortamında yoğun idrar kokusu ve kirli kedi tuvaletinden yayılan amonyak kokusu kediler için rahatsız edici hâle gelebilir.

Özellikle çok kedili evlerde kedi tuvaleti sayısı, konumu ve temizliği kedilerin günlük konforunu doğrudan etkileyebilir. Bir kedinin başka bir kedinin yoğun idrar kokusunun bulunduğu tuvaleti kullanmak istememesi mümkündür. Evlerde en az kedi sayısı kadar, mümkünse kedi sayısından bir adet fazla kedi tuvaleti bulunması önerilir.

Tek kedinin yaşadığı evlerde de kum kabı temizliği önemlidir. Kirli tuvaletten yayılan keskin koku, bazı kedilerin kum kabından uzak durmasına ya da farklı yerlere tuvalet yapmasına yol açabilir. 

Önemli: Kedinizin tuvalet alışkanlığı değiştiyse bu durum yalnızca temizlikle açıklanmamalıdır. Stres, ev içi değişiklikler ya da üriner sistem sorunları gibi farklı nedenler de değerlendirilmeli; belirti devam ederse veteriner hekimden destek alınmalıdır.

Kedilerin Sevmediği Kokulara Özellikle Dikkat Edilmeli 

Kedilerin bazı kokulardan uzak durmasının nedeni, bu kokulara yol açan maddelerin kediler için zararlı ya da toksik olabilmesidir. 

Narenciye, lavanta ve kahve bu duruma verilebilecek en net örnekler arasında yer alır. Ancak kedilerin kaçındığı diğer kokulara da dikkatli yaklaşmak gerekir. Temizlik malzemesi ya da kedi kumu seçiminde ürün insanlar için hoş kokulu görünse bile kedilerin koku tercihlerine uygun olmayacak seçimlerden uzak durulmalıdır.

Kedilerin rahatsızlık duyabileceği uyaranlar kokularla da sınırlı kalmayabilir. Yüksek sesler, ani hareketler, bazı dokular ve belirli yiyecekler de davranışlarını etkileyebilir.

Kedilerin Sevmediği Diğer Şeyler Nelerdir?

Kediler kokuların yanı sıra seslere, ani hareketlere, temas biçimlerine, bazı dokulara ve belirli yiyeceklere karşı da hassas olabilir. Kedinin verdiği tepkileri doğru okumak, ev ortamını onun için daha güvenli ve konforlu hâle getirmeye yardımcı olur.

Yüksek Sesler ve Gürültüler

Kediler evcilleşmeden önceki dönemlerde avcı oldukları kadar daha büyük avcıların da avı oldukları için iç güdüleriyle hareket ederler. Aniden hareket eden nesneler karşısında tedirgin oldukları gibi ani seslere karşı da tepki gösterirler. Özellikle gök gürültüsü, havai fişek patlaması gibi ani ve yüksek sesler kedilerde strese neden olabilir. Yüksek seslere maruz kalma sonucunda kedilerde kronik stres, depresyon ve anksiyete görülebilir. 

Kedilerin ani ya da yüksek seslere maruziyetini azaltmak ve bu tür durumlarda irkilmelerini önlemek, eve misafir geldiğinde artan sesten rahatsız olmalarının önüne geçmek için diğer zamanlarda evde kısık sesle TV ya da radyo açık tutulabilir. Bu sayede kediler sese alışırlar ve ses duymak onlar için yeterince normalleştiğinde ani ve yüksek seslere karşı hazırlıklı olabilirler. 

Kediler için bir alışkanlık oluşturmaya çalışırken de TV, radyo ya da müzik setinin ses seviyesinin de ayarlanması önemlidir. Sürekli olarak yüksek ses maruz kalmak kedilerin alışmasını sağlamanın aksine depresyona girmelerine, anksiyete yaşamalarına neden olabilir. 

Ani Hareketler

Kediler aniden hareket eden nesneler karşısında tedirgin olabilir. Aynı şekilde hızla yaklaşmak, kedinin üzerine doğru eğilmek, bir anda kucağa almak ya da oyun sırasında fazla sert hareket etmek kedinin kendini güvende hissetmemesine yol açabilir.

Bu nedenle kediyle iletişim kurarken yavaş ve sakin hareket etmek gerekir. Kedinin uzaklaşmak istemesi, kulaklarını geriye yatırması, kuyruğunu sert hareket ettirmesi ya da saklanmaya çalışması rahatsızlık belirtisi olabilir. Böyle durumlarda kediyi zorlamak yerine ona alan tanımak daha doğrudur.

Bazı Dokular

Bazı kediler belirli yüzeylere temas etmekten hoşlanmayabilir. Çok kaygan, sert, pürüzlü, yapışkan ya da patilerinde rahatsızlık hissi yaratan dokular kedinin o alandan uzak durmasına neden olabilir. Bu durum yatak, minder, taşıma çantası, tırmalama alanı ya da mama kabı çevresinde fark edilebilir.

Kedinin sık kullandığı alanlarda farklı doku seçenekleri sunmak faydalı olabilir. Rahatsız olduğu bir yüzeye zorla temas ettirmek yerine kedinin tercih ettiği materyalleri gözlemlemek ve yaşam alanını buna göre düzenlemek daha güvenli bir yaklaşımdır.

Belirli Yiyecekler

Kediler bazı yiyeceklerin kokusundan, dokusundan ya da tadından hoşlanmayabilir. Bu durum her zaman sağlık sorunu anlamına gelmese de iştahsızlık, kusma, ishal, hâlsizlik ya da belirgin davranış değişikliği eşlik ediyorsa veteriner hekim değerlendirmesi gerekir.

Mama dışındaki yiyecekler kedilere gelişigüzel sunulmamalıdır. Kediler için uygun olmayan yiyeceklere erişim engellenmeli, yeni bir mama ya da ödül maması denenirken kedinin tepkisi gözlemlenmelidir. Beslenme değişiklikleri mümkün olduğunca kontrollü yapılmalıdır.

Zorla Yapılan Kucaklamalar ve Sıkı Tutulmalar

Kediler bağımsızlıklarına düşkün yalnız kovboylar olarak bilinseler de yalnız kalmaktan hoşlanmazlar. Ancak bu, kedilerin kucaklanmaktan ve sıkı sarılmalardan hoşlandıkları anlamına gelmez. Kediler sınırlarını dikkatle çizen canlılardır. 

Sevmediği şeyleri yaptığınız zaman, kediniz vücut dili ile bunu net bir şekilde belli eder ve size karşı tıslamaya, agresif hareketler göstermeye başlar. Kedilerin sevilmekten keyif aldığı belirli noktalar vardır. Kulaklarının arka kısımları, başları, çene altları yaygın olarak kaşınmasından ve okşanmasından keyif aldıkları noktalardır. Söz konusu hoşlanmadıkları noktalar olduğundaysa pek çok kedi için göbek bölgesinde geçilmemesi gereken kırmızı bir çizgi bulunur.

Bunların yanı sıra, sevilmek ya da ilgi görmek istediklerinde kediler sahibiyle çok yönlü iletişim kuran canlılardır. Kedinin talebi olmayan durumlarda ona sarılmak, sıkmak ve sevgi göstermek ne yazık ki ters tepki almaya neden olur.

Kedilerin Rahatsız Olduğu Durumlar Nasıl Önlenebilir?

Kedilerin sevmediği kokuları, sesleri, hareketleri ve temas biçimlerini bilmek ev ortamını onlar için daha konforlu hâle getirmeye yardımcı olur. Yoğun kokulu ürünlerden kaçınmak, kedi tuvaletini düzenli temizlemek, yüksek sesleri azaltmak ve kedinin temas sınırlarına saygı göstermek günlük yaşamda alınabilecek temel önlemler arasında yer alır.

Önemli: Kediniz belirli bir koku, ses, doku ya da yiyecek karşısında sürekli saklanıyor, huzursuzlanıyor, tıslıyor, iştah kaybı yaşıyor ya da tuvalet alışkanlığında değişiklik gösteriyorsa bu davranışlar dikkate alınmalıdır. Rahatsızlığın nedeni net anlaşılmıyorsa veya belirtiler devam ediyorsa veteriner hekimden destek alınması en doğru yaklaşımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kediler hangi kokuları sevmez?

Kediler narenciye, lavanta, sirke, kahve, deterjan, bazı bitki kokuları ve kirli kedi tuvaletinden yayılan amonyak kokusundan rahatsız olabilir. Her kedinin kokuya verdiği tepki aynı değildir: Bazı kediler kokudan uzaklaşırken bazıları huzursuz davranışlar gösterebilir.

Kediler neden narenciye kokusunu sevmez?

Narenciye kokusu kediler için yoğun ve keskindir. Limon, portakal, mandalina ve greyfurt gibi kokular bazı kedilerin ortamdan uzaklaşmasına neden olabilir. 

Kediler lavanta kokusundan rahatsız olur mu?

Bazı kediler lavanta kokusundan rahatsız olabilir. Lavanta kediler için riskli bitkiler arasında değerlendirildiği için evde lavanta yağı, lavanta kokulu ürün ya da lavanta bitkisi kullanılırken dikkatli olunmalıdır. Kedinin bu ürünlerle doğrudan temas etmesi engellenmelidir.

Kediler yüksek seslerden neden rahatsız olur?

Kediler ani ve yüksek seslere karşı hassas olabilir. Gök gürültüsü, havai fişek, elektrik süpürgesi, yüksek sesli müzik ya da kalabalık ortamlar bazı kedilerde saklanma, kaçma veya tedirginlik gibi davranışlara yol açabilir.

Kediler ani hareketlerden etkilenir mi?

Ani hareketler kedilerin kendini güvende hissetmesini zorlaştırabilir. Hızla yaklaşmak, bir anda kucağa almak ya da sert oyun hareketleri kedinin uzaklaşmasına, saklanmasına veya savunmacı tepki vermesine neden olabilir.

Kediler hangi yiyecekleri sevmez?

Kediler bazı yiyeceklerin kokusundan, tadından ya da dokusundan hoşlanmayabilir. Bu durum her zaman sağlık sorunu anlamına gelmez; fakat iştahsızlık, kusma, ishal, hâlsizlik ya da belirgin davranış değişikliği varsa veteriner hekimden destek alınmalıdır.

Kedilerin rahatsız olduğu kokular ve sesler nasıl azaltılabilir?

Evde yoğun kokulu temizlik ürünlerinden kaçınmak, kedi tuvaletini düzenli temizlemek, yüksek sesleri azaltmak ve kedinin saklanabileceği güvenli alanlar oluşturmak faydalı olabilir. Kedinin rahatsızlık gösterdiği durumlarda zorlamak yerine sakinleşmesi için alan tanımak daha doğru bir yaklaşımdır.

Kaynaklar:

https://www.aspca.org/pet-care/aspca-poison-control/toxic-and-non-toxic-plants/orange
https://www.pdsa.org.uk/pet-help-and-advice/looking-after-your-pet/kittens-cats/cats-and-essential-oils